’Gewone man’ voelt zich niet begrepen door bestuurlijke elite

„Ik heb lagere school en zij hebben universiteit gehad of zo. Dat die geen begrip hebben voor de gewone man, dat begrijp ik niet.” ’Zij’, dat zijn politici en andere beleidsmakers – en de man uit Venlo die deze uitspraak doet, wil maar zeggen: die staan mijlenver af van het alledaagse leven van gewone mensen.

De uitspraak is afkomstig uit een onderzoek in opdracht van het instituut voor multiculturele vraagstukken Forum. Dat wilde zicht krijgen op de onvrede van autochtone Nederlanders over de multiculturele samenleving. Die voelen zich ’een vreemde in eigen land’, zoals de titel luidt van het onderzoeksrapport dat gisteren gepresenteerd werd.

’Verontrustend’, zei onderzoeker Hans Boutellier, verbonden aan het Hilda Verwey-Jonkerinstituut, gisteren over de uitkomsten. Vooral de diepe kloof tussen de ontevreden burgers en de overheid verraste hem. „De rancune had ik verwacht. Maar niet dat die zo’n sterke rol zou spelen”, zei hij. „Deze mensen hebben sterk het gevoel dat het geen zin heeft om te participeren.”

De onderzoekers zochten ontevreden burgers op in gemengde volkswijken in Utrecht, Eindhoven, Venlo en Zoetermeer.

Ze hielden 178 interviews met voorbijgangers op straat en spraken uitgebreid met 24 andere buurtbewoners. Die bleken vaak best tevreden over hun eigen leven. Maar over hun buurt, de samenleving als geheel én de overheid zijn ze vaak negatief.

En bijna altijd schrijven ze veel ellende toe aan allochtonen.

„In het algemeen heb ik er geen probleem mee”, zegt een vrouw uit Venlo in het rapport. „Als ze ons met rust laten, onze waarden en normen respecteren. Maar dat doen ze niet.” Die opvatting tekenen de onderzoekers in veelvoud: er is in theorie niets tegen de komst van buitenlanders, maar in de praktijk gaat het niet. En dat komt doordat allochtonen zich niet aanpassen.

Een lange lijst van grote en kleine ergernissen illustreert het ongenoegen. Kinderen van allochtonen lopen nog tot elf uur ’s avonds op straat. Ze gaan niet opzij op de stoep. Ze lopen te koop met afwijkende opvattingen. Ze werken vaak niet. Maar ze worden wel in de watten gelegd door de overheid.

Wat de regering moet doen? ’Harder aanpakken’ en ’iets doen in plaats van pappen en nathouden’, is het soort antwoorden dat de onderzoekers op die vraag kregen.

„Het ressentiment is diep geworteld”, luidt de slotsom van het rapport. „Deze kloof is niet zo snel te dichten.” Hoe dat moet? „Om eerlijk te zijn, we zouden het niet zo gauw weten.”