Natuurmonumenten ziet aanhang weglopen

Natuurmonumenten heeft afgelopen jaar maar liefst 63.000 leden verloren. Dit is het grootse ledenverlies uit haar geschiedenis. Vorig jaar al liepen 52.000 leden weg. In tien jaar tijd zag de organisatie haar draagvlak met twintig procent verminderen en zakt nu terug naar een totaal van 767.000 leden.

Volgens algemeen directeur Jan Jaap de Graeff van Natuurmonumenten zien Nederlanders hun natuur als te vanzelfsprekend. „Net meubilair. Het is er. Maar men vergeet dat het onderhouden moet worden.”

Verder wijt de organisatie de terugval aan de mindere economie en de grote concurrentie tussen de goede doelen onderling. Daarnaast is natuur volgens De Graeff een controversieel onderwerp geworden. De organisatie heeft last van de discussies over het onderwater zetten van de Hedwige-polder in Zeeland en de grazers in de Oostvaardersplassen, ook al heeft Natuurmonumenten daar niets mee van doen.

Andere ’groene organisaties’ hebben minder te maken met een afkalvend ledenbestand. De Vogelbescherming zag haar ledenaantal met duizend groeien naar 152.705. Het ledenaantal van de Waddenvereniging is met 1 procent gegroeid naar 45.000. De Dierenbescherming zakte met 6000 afhakers naar 196.102 leden. Die teruggang wordt door de organisatie verklaard door het stopzetten van de werving van jeugdleden. Daarvoor in de plaats zijn educatiepakketten ontwikkeld, die op den duur meer leden moeten aanleveren. De Nederlandse afdeling van Wereld Natuurfonds (WNF) bleef gelijk op 910.000.

Natuurmonumenten heeft de afname aan inkomsten tot nu toe kunnen gladstrijken met interne bezuinigingen. Maar zet die teruggang door, dan zal dat volgens De Graeff het beheer direct treffen. Hij voorspelt dat de bloeiende heidevelden die een icoon van de Nederlandse natuur vormen, door gebrek aan onderhoud langzaam zullen dichtgroeien. Datzelfde geldt voor de Nieuwkoopse plassen, in het Groene Hart. Om die natte natuur in stand te houden, moet het riet worden gesneden. Dat is arbeidsintensief, dus kostbaar.

Daarnaast voelt Natuurmonumenten zich gedwongen commerciëler te gaan werken. De Graeff kondigt maandag in Trouw aan dat zijn organisatie onderzoekt of er met houtproductie geld kan worden verdiend. Op andere locaties wordt betaald parkeren ingevoerd en horeca uitgebaat.

De Graeff sluit verder niet uit dat er in de nabije toekomst entree voor natuurgebieden wordt geheven.