Nemo verdwaalt door verzuring oceanen

Verzuring van de oceanen kan een grotere impact hebben op de dieren die er leven dan tot nu toe werd gedacht. Schaaldieren zullen waarschijnlijk meer moeite hebben met het vormen van hun skelet en het anemoonvisje Nemo kan door de verzuring verdwaald raken.

VN-milieuorganisatie UNEP heeft vrijdag op de klimaattop in de Mexicaanse stad Cancún een rapport naar buiten gebracht over de consequenties van verzuring door klimaatverandering. Verzuring treedt op doordat er steeds hogere conentraties van het broeikasgas CO₂ in zee oplost. Hierdoor gaat de pH-waarde van het water omlaag en wordt de zee dus zuurder. Zuur lost kalk op en tast zo het skelet van onder meer schaaldieren aan. Met een slechte schaal kunnen deze dieren moeilijk overleven. Dat betekent niet alleen dat er minder krabben en mosselen overblijven om te eten. Veel vissen die we ook graag vangen, zoals zalm, leven van kleinere dieren wiens schaal worden aangetast door het zuur. Ook blijkt uit het rapport dat sommige vissensoorten, zoals het anemoonvisje uit Finding Nemo, minder goed ruiken in de verzuurde oceanen. Hierdoor hebben ze meer moeite aan roofdieren te ontsnappen en kunnen ze verdwaald raken. Slangsterren, nauwverwant aan zeesterren, gaan volgens sommige onderzoekers meer skelet bouwen, ten koste van spierontwikkeling.

"Of de verzuring van de oceanen alleen een grote impact heeft op het leven in zee is nog onbekend," zegt UNEP-directeur Achim Steiner. "Maar het is het zoveelste probleem voor de al aangetaste oceanen door overbevissing en vervuiling. Het volk heeft alle recht om overheden te vragen hoeveel signalen er nodig zijn om hen er toe te bewegen er iets aan te doen."

Hoe verzuring het ecosysteem als geheel veranderd, is nog moeiljk te zeggen. Volgens de onderzoekers gaat het verder dan alleen de aantasting van het skelet van schaaldieren. Zo zullen planten die leven van fotosynthese, zoals zeegras, waarschijnlijk profiteren van de verzuring.

De onderzoekers geven in het rapport advies aan overheden om het milieu in de oceanen gezond te houden. Zo moet CO₂-uitstoot door mensen en de overbevissing omlaag. Er moet gekeken worden hoe gevoelig het leven in de oceanen is voor verzuring, welke dieren en planten hier goed tegen kunnen en hoe die soorten van invloed kunnen zijn op het ecosysteem.

Een kwart van de uitstoot van CO₂ wordt opgenomen door de zee. De chemische samenstelling van de oceanen is niet meer zo snel veranderd sinds het uitsterven van de dinosaurussen, 65 miljoen jaar geleden, volgens de onderzoekers.