’Spaarlampen zijn de oplossing niet’

Wat blijft er over van de Nederlandse ambities op het gebied van klimaat, milieu en duurzame energie nu VVD en CDA aan de macht zijn? In de laatste aflevering van deze serie een vergelijking met Groot-Brittannië, waar een conservatief-liberale regering het land bestiert, en de visie van kamerlid René Leegte. Volgens de VVD’er wordt het Nederlandse kabinet het duurzaamste ooit.

De nieuwe woordvoerder energie en milieu van de VVD, René Leegte, krijgt in de Tweede Kamer de lachers op zijn hand als hij zegt dat dit kabinet het duurzaamste ooit wordt. Toch is hij er zelf van overtuigd. En daar hoeft het kabinet in zijn ogen niet eens zoveel voor te doen. Alleen eisen stellen aan het aandeel groene energie dat energieleveranciers minimaal moeten leveren. En hoe een bedrijf dat doet, mag het zelf weten.

De VVD’er vindt het jammer en onterecht dat kernenergie niet als duurzaam wordt gezien. „Kernenergie betekent toch minder CO2? Als CO2 een probleem is, kun je niet tegen kernenergie zijn. Wij vinden kernenergie nodig om onafhankelijk te worden van olie en gas. Maar het lijkt wel of sommige natuur- en milieuorganisaties bestaansrecht ontlenen aan het probleem van radioactief afval, en daarom tegen kernenergie zijn.”

Het afvalprobleem van kerncentrales noemt Leegte een ’non-discussie’. „In Petten staat een kerncentrale voor medische doeleinden. Daar komt nu ook afval vandaan en daar horen we nooit iemand over. Bovendien heeft het energiebedrijf dat de centrale bouwt, ook de zorg voor het afval. Zij betalen voor de tijdelijke opslag. Daarnaast wordt een fonds opgebouwd voor de eindberging. Het is de enige energievorm waarbij de vervuiler echt betaalt.”

Leegte is niet alleen kritisch op de oppositie maar ook op de koers die de VVD de afgelopen jaren heeft gevaren op het duurzaamheidsterrein. „We hebben het thema een beetje laten liggen. We hebben in de oppositie te vaak ’nee’ gezegd tegen duurzame fantasieën van links en zijn te weinig toegekomen aan het presenteren van onze alternatieven.” Leegte wil de VVD neerzetten als een partij met een heldere visie op milieu en energie. „Je bent niet meteen ’tegen het milieu’ als je een genuanceerde mening over windmolens hebt.”

GroenRechts – de naam van de milieuagenda die VVD-leider Mark Rutte twee jaar geleden presenteerde – is een term die Leegte nooit zou hebben bedacht. „GroenRechts is een reactie op GroenLinks, waarmee je toegeeft dat het thema bij hen hoort en nu terugverdiend moet worden. Dat vind ik ongelukkig gekozen, want duurzaamheid is de kern van het liberalisme.” Hij wil ervanaf dat duurzaamheid een niche is; het moet een vanzelfsprekendheid worden waarbij de VVD de koers uitzet.

De klimaatdiscussie wil hij daarbij zoveel mogelijk vermijden. Dat leidt alleen maar af. „Wie ben ik om de wetenschap niet te geloven? Maar ik heb mijn twijfels over de snelheid. De aarde heeft altijd klimaatcycli gekend. De natuur verandert. Ik vind het doodzonde dat de gletsjers in Zwitserland smelten, maar de vraag is of wij daar iets aan kunnen doen. De klimaatdiscussie waarbij mensen willen houden wat ze hadden, is wel erg conservatief.”

De VVD twijfelt niet aan de klimaatverandering maar wel aan de oplossende rol van de mens daarbij. „Het is een gegeven dat van de totale CO2-uitstoot maar 4 tot 6 procent door de mens wordt veroorzaakt. De rest door vulkanen, moerassen, oceanen, et cetera.” De vorige minister van milieu, Jacqueline Cramer, zei echter dat de invloed van de mens de druppel is die de emmer doet overlopen. Leegte: „De vraag is of het een emmer is of een vat. Als het een vat is, stroomt het nog lang niet over.

„Het IPCC heeft uitgezocht wat de rol van de mens is bij het opwarmend effect van de aarde, maar dat was wel een politieke opdracht. Er zijn te veel onzekerheden om blind op die bevindingen te varen. Het is een discussie tussen gelovigen. De kunst is nu om klimaatverandering pragmatisch te benaderen. Ik vind CO2 vooral een probleem omdat we er zoveel geld aan uitgeven. Ik heb dan ook grote moeite met CO2-opslag.”

De duurzame discussie moet van Leegte gaan over wat onherroepelijk opraakt, en de rol van de mens daarbij. Het voorstel van GroenLinks om te stoppen met de belastingkorting op grijze, vervuilende energie zoals kolen lost in de ogen van Leegte het probleem niet op. Daarmee raakt Nederland alleen maar bedrijfsleven kwijt aan landen waar energie goedkoper is. Of de kosten worden verschoven naar de samenleving. Maar er zal niet minder grijze energie worden gebruikt, denkt Leegte. De VVD wil het ontwikkelen van groene energie geheel scheiden van de grijze energiemarkt.

„Links materialiseert het probleem te veel. Zo wilde de vorige minister van milieu iedereen een spaarlamp geven. Dat is geen oplossing. Met spaarlampen laten mensen opeens ook overdag de lampen branden omdat deze lampen milieuvriendelijk zijn. Het netto milieuresultaat is daardoor nihil. De PvdA is er meester in om met een stroom kleine ideeën te komen, maar dat stagneert de ontwikkelingen juist. Het is niet zo dat alle kleine beetjes helpen; daardoor loopt de machine vast.”