Strafbaar stellen van illegaliteit schiet doel voorbij

Terecht is er veel kritiek geleverd op het plan van deze regering illegaal verblijf in Nederland strafbaar te stellen. Daarmee zouden ook mensen die hulp verlenen aan illegalen in de problemen kunnen komen, omdat ze zich medeplichtig zouden maken aan een misdrijf.

Minister Leers (CDA) verzekerde deze week dat het niet zijn bedoeling is ’barmhartigheid’ aan te pakken. Coalitiepartij CDA vindt daarom dat er voor deze hulpverleners een strafuitsluitingsgrond moet komen. Wie hulp aan een illegaal medemens geeft, in de vorm van voedsel of onderdak, verdient geen straf.

Dat is goed, maar nog beter zou zijn het voorstel geheel van tafel te vegen. Want het is twijfelachtig of het doel, een streng en rechtvaardig immigratiebeleid en het terugdringen van illegaal verblijf, hiermee dichterbij komt.

Ook nu al is het tegen de wet om ’illegaal’ ergens te verblijven, en de overheid kan ook nu al een illegaal in vreemdelingenbewaring zetten. Uitwassen verbonden aan illegaliteit, zoals mensenhandel of uitbuiting, zijn met de huidige wetgeving te bestrijden. De mensen die illegaal in Nederland zijn, zijn over het algemeen niet diegenen die overlast bezorgen of over de schreef gaan. Is dat laatste wel het geval, dan is het ook nu al mogelijk hen tot ongewenst vreemdeling te verklaren.

Kortom, welk probleem wordt hier opgelost?

Door illegaal verblijf strafbaar te stellen, krijgt een grote groep mensen het stempel misdadiger. Mogelijk zou iemand die illegaal hier heeft gewoond daardoor nooit meer in aanmerking kunnen komen voor een verblijfsvergunning.

En ook al zouden mensen die illegalen ondersteunen worden uitgezonderd van de strafbaarstelling, het blijft een klap in hun gezicht. Mensen en organisaties die zich uit medemenselijkheid het lot van illegale of uitgeprocedeerde mensen aantrekken krijgen hiermee te horen dat zij eigenlijk misdadigers helpen. Daarbij laat minister Leers nog in het onzekere hoe hij wil optreden tegen instanties die bijvoorbeeld onderwijs geven aan ’illegale’ kinderen. Zouden zij ook op de lankmoedigheid van de minister mogen rekenen? Zo niet, dan levert dat nieuwe botsingen met de mensen- en kinderrechten op.

Laat minister Leers liever de snelheid en de rechtvaardigheid van de immigratieprocedure verbeteren. Want het mag dan ongewenst zijn als mensen aan het einde daarvan in de illegaliteit belanden, een misdrijf is het zeker niet.