De millenniumdoelen blijven nodig, ook al zijn ze (te) globaal

De leden van de Verenigde Naties blijven streven naar minder armoede, betere leefomstandigheden en onderwijs voor iedereen. De vermaarde millenniumdoelen van de VN staan nog overeind.

Het is gemakkelijk cynisch te worden over de enorme verzameling politieke leiders die in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York drie dagen lang dingen hebben beloofd die ze niet waar gaan maken. En toch is het oppassen met dat cynisme.

De leden van de VN stelden zich rond de millenniumwisseling acht doelen: halvering van de armoede, onderwijs voor iedereen, gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen, minder kindersterfte, minder sterfte tijdens zwangerschap, terugdringen van ziekten, beschikbaarheid van schoon drinkwater en samenwerking tussen rijke en arme landen. Die millenniumdoelen moesten in 2015 worden gehaald.

Dat gaat niet lukken. Er is op verscheidene punten veel vooruitgang geboekt sinds 2000, maar op andere nauwelijks. En de vooruitgang die is geboekt, kan niet altijd op het conto worden geschreven van de altruïstische inspanningen van rijke landen of van de VN. Zo is de armoede in de wereld nu al bijna gehalveerd, zoals de bedoeling was. Maar dat komt vooral door sterke economische ontwikkeling in Aziatische landen en de stijging van de levensstandaard daar.

Er kunnen statistieken tevoorschijn worden getoverd die laten zien dat het prima gaat met de millenniumdoelen, en er zijn statistieken die het tegendeel bewijzen. Cruciaal is echter de constatering dat de millenniumdoelen helaas globale doelstellingen zijn. Terwijl de vooruitgang die wordt geboekt niet globaal is. Sterker: de verschillen tussen landen groeien. En een deel van de wereld blijft op alle millenniumdoelen achter: sub-Sahara Afrika.

Betekent dit dat de millenniumdoelen zinloos zijn, een politieke farce? Nee. Het politieke dier dat de mens is, heeft dergelijke doelen nodig. Want daardoor voelt hij zich gedwongen iets te doen. Dat globale afspraken over globale doelen weinig van doen hebben met de harde werkelijkheid van alledag in een arm land, is een feit. Als het goed is, realiseren politici zich dat en zoeken zij naar manieren om die werkelijkheid te verbeteren. Het voortdurende debat over effectieve methoden van ontwikkeling laat dat ook zien. Maar daarboven moeten die doelen blijven hangen, anders verdwijnt de urgentie.