Imago (2)

Voor een belangrijk deel is het internationale imago van een land sterk afhankelijk van wat de buitenlandse pers over dat land bericht. Denk aan het vernietigende commentaar dat het Franse dagblad Le Monde afgelopen weekeinde aan België en Nederland wijdde.

Het stuk werd zondag door praktisch alle sites van Nederlandse kranten (deels) overgenomen. Gisteren werd het ook door de Volkskrant gebruikt om de opening van zijn voorpagina te construeren. Volgens Le Monde lijden België en Nederland aan egoïstisch populisme. Het bijna gelijktijdig mislukken van de formatie in beide landen heeft deze in een ’crisis zonder precedent’ gedompeld.

Een tikkeltje overdreven wat Nederland betreft: formaties die langer duren dan 90 dagen hebben wel precedenten geschapen en geen crises. VVD en CDA hebben gepoogd ’een pact met de duivel te sluiten’ () ’dat wil zeggen met extreem-rechts van de islamofobe raddraaier Geert Wilders’. Dat mag Le Monde natuurlijk vinden. Maar of het etiket ’extreem-rechts’ recht doet aan het anti-islam populisme van Wilders is twijfelachtig.

Vreemder wordt het wanneer Le Monde drie redenen opnoemt die de opkomst van populisten mogelijk zouden hebben gemaakt. De ’onmacht van traditionele partijen’ is een dooddoener: je weet dat ’rationele argumenten’ nooit de panacee kunnen zijn om populistische versimpeling tegen te houden. Ook het parlement wordt als schuldig aangewezen: de Tweede Kamer zou niets meer dan een klankbord voor ’karikaturale visies’ zijn. Alsof Wilders nooit in het parlement van stevige repliek is gediend. Alsof Pechtold, Halsema of Marijnissen/Kant de rode loper voor Wilders hebben uitgerold.

Maar Le Monde fulmineert ook tegen de Nederlandse pers (dit argument is gisteren zorgvuldig door de Volkskrant weggelaten): ’De media, gulzig naar nieuwigheden, hebben de stem van het egoïstische en anti-Europese populisme versterkt en daarmee geloofwaardigheid gegeven’. Le Monde weet helemaal niets van de Nederlandse situatie. Tot nu toe hebben de publieke omroepen hun aversie voor Wilders nooit onder stoelen of banken gestoken. De kwaliteitspers is de PVV ronduit vijandig.

Waar praten we over? We praten over een Frans dagblad dat zich als onafhankelijk en ’gezaghebbend’ beschouwt maar dat de laatste jaren als een soort huisorgaan van de Parti Socialiste fungeert. Een krant waarvan de toenmalige hoofdredacteur Colombani in mei 2007 opriep om tegen de rechtse Sarkozy te stemmen ten gunste van de linkse kandidate Royal. Een krant die ertoe bijdraagt dat de explosieve situatie in de Franse migrantenbuurten (banlieues) door stilte wordt omgeven en die dezelfde zelfcensuur van zijn Nederlandse confraters verlangt. Een dagblad dat in zijn commentaar geen seconde de opkomst van het populisme probeert te duiden: geen referentie aan de moord op Fortuyn en Van Gogh, geen woord over het failliet van het Nederlandse multiculturalisme.

’Waarom bekritiseert u de thermometer, maar probeert u niet te begrijpen waar de koorts vandaan komt?’, schrijft een lezer. Overigens maken de reacties van Franse lezers gehakt van het agitprop commentaar van Le Monde. Mijn advies aan Nederlandse lezers: vraag eens aan Le Monde in welk land Roemeense en Bulgaarse zigeuners per duizenden over de grens worden gezet, in Nederland of in Frankrijk?