We staan erbij en iedereen kijkt ernaar

De vriendelijke NOS-stem van Jeanet Schuurman bracht het zorgwekkende nieuws. Een aantal partijen heeft de handen ineengeslagen om Nederlandse films en tv-series online te zetten in een webvideotheek. Op het eerste gezicht een prachtig project.

Er zijn talloze fantastische projecten die nooit de ogen van de kijker bereiken omdat ze niet rendabel genoeg zijn voor gewone videotheken. Een videotheek gaat niet investeren in het aankopen van een korte film of een telefilm of een examenproductie, want die zijn relatief onbekend en worden weinig uitgeleend. Van uitzendinggemist.nl verdwijnen ze snel, of ze worden überhaupt nooit herhaald. Doodzonde. Als alle content straks gewoon online staat, dan is alle productie van Nederlandse bodem binnen handbereik tegen marktconforme tarieven te vinden op filmotech.nl.

Zowel A-film, Eye Film Instituut, de publieke netten en het Instituut voor Beeld en Geluid zien in dit project een kans om de film- en tv-industrie de aandacht te geven die ze verdient. Waar uitzendinggemist gratis de content ter herhaling aanbiedt op de website, gaat Filmotech hetzelfde doen, maar tegen betaling.

De makers gaan hier echter, zoals het er nu naar uit ziet, weer aan het kortste eind trekken. Het verdienmodel is hier niet op gebouwd. De spreekbuis voor acteurs, Acteursbelangen, had op de webstie niet eens een melding van de plannen van Filmotech, laat staan een reactie op dit initiatief. Dit gold ook voor Norma, de belangenbehartiger voor acteurs op het gebied van auteursrechten. De auteurs- en portretrechten van de makers zijn in ons land nog altijd heel slecht geregeld. Een collega-actrice van mij in de Verenigde Staten leeft bijvoorbeeld al jaren van drie afleveringen in een serie waar ze tien jaar geleden in speelde. De invloedrijke acteursvakbond zorgt ervoor dat alle herhalingen, verkoop op dvd, online downloads worden bijgehouden en per jaar uitgekeerd in een behoorlijk bedrag voor acteurs.

In Nederland zijn er sinds een paar jaar ook stichtingen die dezelfde structuren willen toepassen om de makers te beschermen tegen willekeurige herhalingen. Stichting Norma regelt de wettelijk geregelde thuiskopie- en leenrechtvergoedingen voor de tv-uitzendingen. De wetgever loopt echter achter op de werkelijkheid. Tegenwoordig worden films en series vaker bekeken op uitzendinggemist en YouTube. Gratis. En straks betaald op Filmotech.

Het verdienmodel zal wel eerst de investeringen van initiatiefnemers in acht nemen, want het digitaliseren van al het Nederlandstalige materiaal zal tussen drie en vijf jaar in beslag nemen voordat het compleet achter de ENTER knop op u ligt te wachten. Dat kost geld en dat geld komt uit de consumentenbijdrage per film, serie of zelfs een abonnement waar je onbeperkt producten kan bekijken. We staan erbij en iedereen kijkt ernaar.

Van dat geld gaat Filmotech vast een beveiligingssysteem inbouwen op de website, zodat de consument na betaling in de voorwaarden akkoord gaat met slechts eenmalig gebruik, waarbij kopiëren en verspreiden als diefstal wordt bestempeld. Je steelt toch geen film van het bedrijf dat kosten nog moeite heeft gespaard om die film op internet voor iedereen toegankelijk te maken? Dat Filmotech zijn inkomsten indirect van de makers steelt, meldde het NOS journaal niet. Helaas.