Monumentendagen over de 19e eeuw

De deuren van drieduizend monumenten staan dit weekend open voor publiek. Industriële gebouwen, scholen, universiteitsgebouwen, kerken en musea zijn gratis toegankelijk. Met het thema ’De smaak van de 19de eeuw’ is er aandacht voor de talloze, vaak bijzondere – in neostijl opgetrokken – bouwwerken uit deze eeuw.

De 19de eeuw is een tijdperk van grote industriële en sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen. Dat leverde een verscheidenheid aan gebouwen op soms opvallende locaties op. Ook begraafplaatsen, fabrieken, stationsgebouwen en landhuizen staan vandaag en morgen op de agenda van de Open Monumentendag. Deze gebouwen zijn vaak uitgevoerd in neostijlen, van neoclassicisme, neogotiek tot neorenaissance. Verschillende locaties lenen zich goed voor een gecombineerde aanpak: de opening van de ruimte, plus een bijzonder programma voor het publiek. Zo is in Delft in het fabriekspand Lijm & Cultuur de voorstelling ’Ik adem de wereld’ te zien. De creaties van het team ’Fields of Wonder’ bestaan uit een wonderlijke mix van kunstvormen. Moderne dans, live muziek, inclusief de Japanse Butoh-dans.

Ook Paleis Het Loo opent voor deze ene keer enkele zalen die normaal gesloten blijven voor publiek. De zogenoemde ’Kunstzaal’ en ’Rookzaal’ in de Oostvleugel van het paleis zijn wat betreft bouwstijl en inrichting kenmerkend voor de 19de eeuw. In de oostelijke zijvleugel liet koning Lodewijk Napoleon in 1806-1810 een Koninklijke schouwburgzaal bouwen. Koning Willem III voegde aan de tuinzijde hiervan een schouwburgfoyer toe en richtte deze in met een verzameling beelden en schilderijen van eigentijdse kunstenaars. De zaal werd later de ’Kunstzaal’ genoemd. De Rookzaal was oorspronkelijk een decormagazijn van de schouwburg en werd in de tijd van prins Hendrik, echtgenoot van koningin Wilhelmina, omgevormd tot ’Rook- en Biljartzaal’.

In de stad Utrecht zijn 80 monumenten te bezichtigen, maar de stad richt zich dit weekend vooral op de Maliebaan, met zo’n 25 panden. De baan werd in de 17de-eeuw buiten de stadssingel aangelegd om het ’Palle Maille’ – een soort kolfspel – te spelen. In de 19de eeuw verrezen hier voorname villa’s en herenhuizen. Er zijn twee wandelingen uitgezet met daarin de meeste panden langs de route.

In Roermond kan zaterdagavond om 21 uur, 22.30 uur en 24.00 uur de toren van de Sint-Christoffelkathedraal beklommen worden.

Kijk voor een overzicht van meer dan drieduizend locaties op: www.openmonumentendag.nl.

Trouw in de Buurt heeft een kaart met erfgoed, waaraan u ook uw eigen favoriete erfgoed kunt toevoegen.

’Ik adem de wereld’, 11 september, 13.00, 16.00 en 20.00 uur, 12 september 13.00 en 16.00 uur. Lijm & Cultuur, Rotterdamseweg 270 te Delft.

Paleis Het Loo, Koninklijk Park 1 te Apeldoorn.

Wandelroutes Maliebaan: www.openmonumentendagutrecht.nl