Wilders blijft inconsistent, maar hoe lang nog?

U rekent op mijn consistentie, maar dat kunt u helemaal niet, zei de veel te vroeg overleden PvdA-politicus Thijs Wöltgens ooit in een Kamerdebat tegen een verbijsterde CDA-minister van financiën Onno Ruding.

Wöltgens had wel vaker in debatten de lachers op zijn hand. Maar hij bedoelde het toch echt serieus, vertelde hij ooit. Van een politicus worden stellingnames verwacht, maar de politicus die zich bedient van altijd dezelfde stellingname deugt niet voor zijn vak.

Het blijft desondanks een opmerkelijk iets als een politicus zijn stellingname en zijn handelen 180 graden omdraait. Omstandigheden wijzigen en dus, soms, het antwoord daarop van een politicus. Maar dat is nog iets anders dan precies het tegenovergestelde beweren van wat je eerder beweerde.

Geert Wilders heeft er een handje van juist dat te doen. De op sociaal-economisch terrein zeer rechtse VVD’er verschoot als leider van de PVV van kleur tot een bijna klassieke sociaal-democraat.

De verklaring daarvoor heeft Wilders zelf nooit willen geven, waardoor zijn draai nooit overtuigend verklaard is. De stelling dat hij in dezen een politiek nastreeft waar hij zelf allerminst van overtuigd is, is dus nooit weerlegd.

Eind vorige week was het weer eens raak. Wilders’ loopbaan als grondlegger, inspirator en leider van een zelfstandige politieke beweging begon met zetelroof van de VVD. Hij weigerde zich neer te leggen bij de fractielijn, dat geen uitspraken zouden worden gedaan over een eventueel lidmaatschap van de Europese Unie van Turkije in de toekomst.

Wilders vond dat hij als Kamerlid het recht had op een eigen stellingname en werd uit de fractie gezet. Hij bleef in de Kamer en benutte

de zetel als basis voor een eigen

politieke beweging.

De beweging van Wilders kent tot nu toe geen leden en geen bemoeienis van anderen dan Wilders en, wellicht, zijn 23 fractiegenoten.

Toch was hij slechts bereid het CDA weer te vertrouwen als in die partij de democratie absoluut zou worden. Het congres van de christen-democraten diende te beslissen over het lot van een minderheidskabinet en de gedoogsteun van de PVV. De Kamerleden Klink, Koppejan en Ferrier dienden zich bij de congresuitspraak neer te leggen en moesten zich opstellen als de uitvoerders van de partijwil.

De partijlijn dient heilig te zijn, Kamerleden dienen hun eigen stellingname en hun politieke wil daaraan ondergeschikt te maken.

Het klinkt, juist uit de mond van Geert Wilders, tamelijk bizar. De man die verenigingsdemocratie verfoeit, eist van de ander dat diezelfde democratie voluit van toepassing is.

Dat consistent-zijn de vijand van de politicus is, blijkt maar weer eens uit het zelfgekozen lot van Ab Klink. Anders dan Wilders denkt Klink niet aan zetelroof, laat staan dat hij met een of andere missie een eigen politieke beweging start. Klink blijft het CDA trouw, zo liet hij eergisteren weten.

Na het uitlekken van zijn brief aan de fractie, was het moeilijk te begrijpen dat Klink zich uiteindelijk neerlegde bij de fractielijn. Anders dan Wilders, bleek maandag dat Klink uiteindelijk zelf die inconsistentie niet kon verdragen.

Het is op zich een prestatie redelijk immuun te zijn voor vragen naar het hoe en waarom, zoals Wilders is. Maar hoe lang kan zoiets voortduren, vraag je je dan toch onwillekeurig af.