Opstelten kritisch over Klink

CDA-onderhandelaar Ab Klink had nooit de brief moeten schrijven waarin hij afstand nam van de onderhandelingen met de PVV. Dat zei oud-informateur Ivo Opstelten tijdens een persconferentie kort nadat hij koningin Beatrix verslag had uitgebracht van de mislukte formatiepoging over rechts.

"Als informateur die de mores moet bewaken kan ik zeggen dat Klink de brief niet had moeten schrijven omdat hij daarmee het risico liep informatie over de onderhandelingen naar buiten te brengen. Wat daar aan tafel besproken, is strikt vertrouwelijk." Volgens Opstelten moet aan de onderhandelingstafel alles gezegd kunnen worden zonder dat iemand uit de school klapt. "Het gaat om staatsrechtelijke gewoontes. Als je je daar niet aan houdt, valt er geen kabinet meer te vormen."

Opstelten zei dat hij vrijdag nog een 'ultieme poging' had gewaagd om de onderhandelingen te redden. In gesprekken onder vier ogen met de fractievoorzitters van VVD, PVV en CDA kwam hij met een laatste compromisvoorstel.

Het voorstel hield in dat de partijen maandag verder zouden onderhandelen. Na de voltooiing van het concept-regeerakkoord zou duidelijk moeten worden of de voltallige CDA-fractie ermee akkoord kon gaan. Voor PVV-leider Geert Wilders was dit niet acceptabel. Hij eiste schriftelijke garanties van de drie CDA-dissidenten voordat hij verder wilde praten.

"Ik heb alles gedaan om mijn opdracht uit te voeren. Maar op een gegeven moment is het niet aan mij, maar aan de partijen om conclusies te trekken."

De wil bij VVD, PVV en CDA om eruit te komen, is er volgens Opstelten altijd geweest. „Maar de laatste loodjes wegen het zwaarst.” Na de crisis in de CDA-fractie over de vraag of er verder met de PVV moest worden gepraat, had PVV-leider Geert Wilders niet meer het vertrouwen dat het rechtse kabinet er zou komen en een succes kon worden. „Uiteindelijk bleek er onvoldoende vertrouwen te bestaan om dit avontuur aan te gaan.”

Opstelten wilde geen uitspraken doen over hoe het nu verder moet met de kabinetsformatie. Dat is aan koningin Beatrix.

Eindverslag van Ivo Opstelten