’Kabinet met een partij als PVV kan nooit stabiel zijn’

Van meet af aan maakte hij duidelijk niet blij te zijn met de onderhandelingen van zijn CDA met de PVV. Afgelopen weekeinde hakte Jan Schinkelshoek de knoop door. Hij komt de komende kabinetsperiode niet terug in de Tweede Kamer maar gaat door met ’externe gesprekken’ voor een andere baan.

Met zijn nummer 27 op de CDA-lijst heeft hij kans om in de Kamer te komen, als anderen doorschuiven naar het kabinet. Net als andere ’wachtkamerleden’ wordt hij daarom uitgenodigd voor fractievergaderingen en kan hij meepraten over de onderhandelingen.

Tot gisteren, toen hij de fractie een afscheidsbrief zond. „Ik ben, zoals in de fractie kenbaar gemaakt, ongelukkig met besprekingen over een coalitie die wordt gedoogd door een partij als de PVV, een coalitie die ik heilloos acht voor zowel land als partij”, schrijft hij. „Vanuit mijn positie in de ’wachtkamer’ heb ik geen noemenswaardige mogelijkheden die koers te beïnvloeden, maar ik wil die door mijn aanwezigheid op de reservebank ook niet legitimeren.”

Waarom nu dit besluit genomen?

„Ik heb in de fractie van meet af aan duidelijk gemaakt dat ik best wil meewerken aan een goed, fatsoenlijk en voor christen-democraten solide regeerakkoord, maar dat ik ongelukkig ben met de huidige besprekingen. Ik heb toen duidelijk gemaakt dat dit een heilloze weg is. Dat werd slechts voor kennisgeving aangenomen.”

Heeft u toen al gezegd niet in de fractie te zullen stappen?

„Ik heb meteen politiek bezwaar aangetekend tegen deze coalitie, maar afgelopen weekeinde besloten niet naar de fractie te gaan, mocht die mogelijkheid zich voordoen. Gaandeweg zijn mijn bezwaren groter geworden. Dit kabinet zal nooit stabiel zijn. Het zal niet in staat zijn om, om met de woorden van Cohen te spreken, het boeltje bij elkaar te houden. Dat is wel nodig met deze gepolariseerde verhoudingen.”

Het zijn dus geen principiële bezwaren?

„Ik behoor niet tot de principiële uitsluiters. Na de vorige verkiezingen concludeerden we dat het politieke verschil met de SP te groot was om samen te werken. Dat is nu zo met de PVV.

„Het gaat mij om de stabiliteit. De PVV zelf is niet stabiel, 76 zetels is dan te weinig en er is geen meerderheid in de Eerste Kamer. Je maakt je afhankelijk van Hero Brinkman. Gaandeweg zag ik steeds meer dat die problemen niet werden ondervangen. Dat de zaak voortdenderde zonder tijd te nemen voor een time-out. De suggestie van een adempauze werd bruusk van de hand gewezen. Alsof de mensen die bezwaar maakten ’mastodonten, olifanten’ zouden zijn. En niet gewoon leden met een grote staat van dienst die bezorgd zijn. Dat heeft mij zeer geërgerd. Ze zijn als een stoomwals over de bezwaren heen gedenderd. Als je onderhandelt en je ziet dat de achterban groeiende aarzelingen heeft, moet je daar op reageren.”

Had de partijleiding dan iets kunnen doen om aan uw bezwaren tegemoet te komen?

„Nee. Het worden mooie teksten, prachtige teksten. Aan het akkoord dat er aankomt zal het heus niet liggen. Dit kabinet kan niet stabiel worden. Het wordt een coalitie die zich moet verweren tegen beschuldigingen dat het de rechtsstaat niet respecteert. Dat is het ongemak waar je je in begeeft door met een partij als de PVV in zee te gaan.”

Keert u nog een keer terug?

„Dat weet ik nog niet. Ik ben nu bezig met externe gesprekken. Daar moet je ook op een gegeven moment duidelijk maken of je doorgaat of niet. Ik wil geen dubbel spel spelen.”