Poolse politici ’wisten niets’ van CIA-gevangenis

Polen ontkent iets te weten over een vermeende geheime CIA-gevangenis op Poolse bodem, waar leden van Al-Kaida zouden zijn gemarteld. Maar het schuiven met de zwarte piet is begonnen.

„Het staatsbelang vereist dat we maximaal discreet en terughoudend zijn”, aldus premier Donald Tusk woensdag. Hij voegde er onmiddellijk aan toe dat hij direct na zijn aantreden als premier, bijna drie jaar geleden, ’de zaak overdroeg aan het Openbaar Ministerie’. Daarmee bevestigde hij impliciet recente berichten dat de Poolse justitie in 2008 een geheim onderzoek is gestart. Volgens de krant Gazeta Wyborcza verzamelt justitie bewijzen waarmee oud-president Aleksander Kwasniewski en oud-premier Leszek Miller kunnen worden aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden.

Tusk reageerde op het bericht van het Amerikaanse persbureau AP dat een CIA-agent, genaamd ’Albert’, die werd ontslagen omdat hij ongeoorloofde verhoormethodes gebruikte, opnieuw voor de CIA werkt. ’Albert’ fingeerde een executie en gebruikte een boormachine om een geblinddoekte gevangene angst aan te jagen. Volgens regeringsbronnen waarop AP zich beroept, gebeurde dit in een geheim detentiecentrum in Polen. Dit bevestigt eerdere aanwijzingen dat de CIA in 2002 en 2003 bij het Noord-Poolse stadje Szczytno Al-Kaida-leden vasthield en martelde.

De Poolse justitie zal de Amerikanen vragen om een intern CIA-rapport uit 2004, waarin tien gevallen worden beschreven waarbij de eigen regels voor verhoor van verdachten met voeten werden getreden. Het rapport werd vorig jaar openbaar zonder namen van personen en plaatsen. Een van de beschreven gevallen betreft, naar verluidt, de verrichtingen van ’Albert’ in Polen.

Poolse politici blijven ondertussen stug ontkennen. „Er waren geen gevangenissen”, verklaarde oud-president Kwasniewski deze week in reactie op het AP-bericht. Hij zei echter ook: „De feiten waar we nu over horen, waren ons, de Poolse autoriteiten indertijd niet bekend.” Kwasniewski was president tot 2005. Leszek Miller, die premier was in die tijd, weigerde commentaar. „Deze berichten zijn voor mij niet verontrustend, want het gaat niet om de Poolse, maar om de Amerikaanse inlichtingendienst die zou hebben gemarteld. De premier van Polen staat niet aan het hoofd van Amerikaanse veiligheidsdiensten”, was het enige dat hij wilde loslaten.

Een Poolse parlementaire commissie kwam in 2005 tot de conclusie dat er niets aan de hand was. Polen weigerde elke medewerking aan de commissie-Marty die eind 2005 en begin 2006 namens de Raad van Europa probeerde de zaak op te helderen. Het enige wat de toenmalige rechtse regering van premier Jaroslaw Kaczynski wilde toegeven, was het landen van CIA-vliegtuigen in Polen. Dit geschiedde volgens oud-president Kwasniewski deze week ’geheel onder Amerikaanse verantwoordelijkheid’.

Sinds de zaak in 2005 aan het rollen werd gebracht, bevestigen steeds meer aanwijzingen de CIA-activiteiten in Polen. Het personeel van de luchthaven Szymany bevestigde dat er vliegtuigen landden die een speciale behandeling kregen. Vorig jaar achterhaalde de Poolse pers de vluchtgegevens van Szymany die volgens de Poolse autoriteiten zoek waren geraakt. Hieruit blijkt dat tussen december 2002 en september 2003 zeven keer een vliegtuig van de CIA landde, die in totaal twintig personen uit Marokko, Afghanistan en Doebai afleverden.