Strijd om Egyptisch presidentschap laait op

Posters in de straten van Caïro waarop de Egyptische oud-generaal Soeleiman wordt aangeprezen als de komende president, die opeens weer allemaal zijn verdwenen. Foto’s op Facebook van de dochter van Mohamed ElBaradei, de voornaamste uitdager van president Moebarak, waarop ze in zwempak te zien is. En een zieke president Moebarak die naar de vredestop in Caïro zijn zoon Gamal meeneemt.

Het zijn drie gebeurtenissen die aangeven dat de strijd om de opvolging van de 82-jarige Hosni Moebarak in volle hevigheid woedt. Volgend jaar zijn er verkiezingen.

Moebarak, al bijna dertig jaar aan de macht, heeft nooit gezegd dat hij zijn zoon klaarstoomt voor de opvolging. Aanwijzingen daarvoor zijn er wel. Zo is Gamals verschenen in Washington, zodat hij vast kennis kon maken met de groten der aarde. Onafhankelijke media in Egypte wijzen er op dat er geen andere reden te bedenken valt, ’of was het dat Moebarak kwaliteitstijd met zijn zoon wilde doorbrengen?’

Dat de opvolging nog geen uitgemaakte zaak is, blijkt uit de posters van oud-generaal Omar Soeleiman, waarop hij in donker pak met donkere glazen te zien is, zijn arm als het ware wuivend naar de menigte en met de tekst ’het ware alternatief’. Volgens tv-zender Al-Jazeera zijn niet alleen de posters ijlings verwijderd, maar werden ook nog eens 30.000 exemplaren van onafhankelijke kranten vernietigd die erover berichtten.

Omar Soeleiman (75) geldt als een man van het establishment. Het voormalig hoofd van de inlichtingendienst is een vertrouweling van Moebarak. Hij zou geen presidentiële aspiraties koesteren. Waar komen die posters dan ineens vandaan?

Verschillende Arabische media wijzen naar ’kringen’ binnen de heersende Nationaal Democratische Partij die Soeleiman naar voren willen schuiven om de benoeming van Gamal tegen te gaan. Zij zouden vrezen dat de 46-jarige bankier te onervaren en te zwak is, terwijl Soeleiman kan rekenen op de steun van de partij en het leger. En dat zou hard nodig zijn als bij een wegvallen van Moebarak senior alle onderdrukte weerstand de kop op steekt. Zo valt moeilijk in te schatten hoever de invloed reikt van de Moslimbroederschap dat met zijn fundamentalistische ideologie, maar ook met sociale activiteiten tot de verbeelding spreekt bij brede en vooral de arme lagen van de bevolking.

Sinds begin dit jaar is er nog een andere uitdager: de vroegere chef van het Internationaal Atoomenergie Agentschap en Nobelprijswinnaar Mohammed ElBaradei (68) heeft zich opgeworpen als de advocaat van democratische hervorming. ElBaradei’s aanhang is vooral te vinden onder jongere intellectuelen. Op Facebook telt hij 200.000 volgelingen.

De foto’s van zijn dochter Laila in zwempak, alcohol drinkend, dan wel met de kwalificatie ’agnostica’ en ’gehuwd met een christen’ op Facebook – en dat alles onder het kopje ’de geheimen van de familie ElBaradei’ – zouden zijn bedoeld hem te diskwalificeren en om zijn samenwerking met de Moslimbroeders te torpederen.

Echte kans van slagen lijkt de campagne van ElBaradei niet te hebben. Zijn strijd om de grondwet te veranderen, zodat hij zich kandidaat kan stellen voor het presidentschap, is mislukt. Fiducie in een redelijke score bij de parlementsverkiezingen – van belang om zich kandidaat voor het presidentschap te kunnen stellen – heeft hij niet. Vandaar dat hij nu openlijk oproept die verkiezingen te boycotten. Voorlopig zonder al te veel succes. Zelfs de Moslimbroeders zijn diep verdeeld of dat de juiste strategie is.

Hosni Moebarak zwijgt over dit alles. Niet voor niets luidt zijn bijnaam ’de Sfinx’. Over zijn opvolging is van hem nooit iets vernomen.