Donner beknot schuldeiser niet

Het wettelijk wapen dat schuldeisers dwingt pas op de plaats te maken bij het opeisen van hun geld, blijft in de kast als het aan het huidige kabinet ligt. Op basis van onderzoek concludeert minister Donner (sociale zaken) dat een ’breed wettelijk moratorium’ onwenselijk is.

Daarmee gaat hij in tegen de wens van schuldhulpverleners, gemeenten en een meerderheid in de oude Tweede Kamer. Die sprak zich in december (voor de val van het kabinet en de verkiezingen) nog uit voor zo’n regeling. Het moratorium zou een plek krijgen in de nieuwe wet voor de gemeentelijke schuldhulpverlening, die al op 1 juli in werking had moeten treden. Naar het zich laat aanzien gaat die wet nu pas een jaar later in, op 1 juli 2011.

Het moratorium moet mensen die diep in de schulden zitten, beschermen tegen schuldeisers en opstapelende rekeningen van incassobureaus en deurwaarders. De gedachte is dat gemeenten zo in alle rust mensen kunnen helpen met afbetalingsregelingen en andere problemen die samenhangen met schulden. Het zou ook bevorderen dat schuldeisers – met de stok achter de deur van wettelijke dwang – eerder meedoen aan een minnelijke regeling voor het aflossen van schulden.

Maar Donner, gesteund door zijn collega van justitie, ziet geen noodzaak tot wettelijke dwang, die alle schuldeisers in de wacht zet als mensen zich eenmaal tot de schuldhulpverlening hebben gewend. Uit het onderzoek komt naar voren dat er onder de rechterlijke macht, gerechtsdeurwaarders en de schuldeisers weinig tot geen draagvlak is voor het moratorium.

Doorslaggevend voor de minister is de conclusie dat knelpunten in de schuldhulpverlening zich beter laten oplossen door zelfregulering. „Het moratorium maakt inbreuk op de rechten van schuldeisers, terwijl er alternatieven zijn”, stellen de onderzoekers. Daarbij wijzen ze op het groeiend aantal convenanten waarbij schuldeisers, waaronder banken, de Belastingdienst, energiebedrijven en gemeenten, zich verplichten een afkoelingsperiode in acht te nemen. Ook wordt er veel verwacht van een proef in Friesland van de NVVK, de vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren, en de beroepsorganisatie van gerechtsdeurwaarders om kosten voor schuldeisers en schuldenaren te voorkomen en aan te sturen op minnelijke schikking.

De NVVK is niettemin voorstander van het moratorium, dat kan dienen „als laatste redmiddel”. „Het bestaande instrumentarium is te tijdrovend en niet toereikend om vanuit de schuldhulpverlening te kunnen handelen als een schuldeiser als enige niet bereid is tot medewerking”, aldus de organisatie.