Servië verdient na zijn ommezwaai het respect van de EU én van Kosovo

Langzaam aanvaardt Servië de realiteit van een onafhankelijk Kosovo. Nadat het land in juli in een juridisch traject bakzeil moest halen voor het Internationaal Gerechtshof, sloot Servië deze week een politiek traject af. Belgrado probeert niet langer van de Algemene Vergadering van de VN gedaan te krijgen dat er nieuw overleg moet komen over de status van Kosovo. Het zwichtte daarmee voor de druk van de Europese Unie.

De bitterheid in Servië over het wegvallen van Kosovo is niet verdwenen. Ook erkent Belgrado niet de onafhankelijkheid die Pristina in 2008 uitriep. Dat zou ook erg veel zijn gevraagd gezien het feit dat veel inwoners Kosovo beschouwen als de bakermat van de natie. Het is al genoeg dat Belgrado inziet dat 71 landen de Servische ex-provincie als staat erkennen en nooit zullen instemmen met een reprise van de vruchteloze discussie over Kosovo’s politieke toekomst.

De Europese Unie heeft knap geopereerd in de kwestie. Ze is er om te beginnen in geslaagd met één standpunt te komen. Dat lag niet voor de hand, omdat sommige landen Kosovo als een afschrikwekkend voorbeeld beschouwen dat minderheden op hun eigen grondgebied kan inspireren zich af te scheiden. Vervolgens hebben EUdiplomaten Servië kennelijk voldoende perspectief geboden om de VN-resolutie terug te trekken. Alles bij elkaar stelt de EU het beeld enigszins bij dat ze zelfs in haar eigen achtertuin geen politieke daadkracht kan tonen.

Het perspectief dat Servië is geboden, moet nu wel worden ingevuld. Veel te lang heeft de EU de Servische integratie in de unie vertraagd. Dat kwam niet in het minst door de harde opstelling van Nederland, dat eerst uitlevering eiste van generaal Ratko Mladic aan het Joegoslavië-tribunaal. Hoe belangrijk ook, de pacificatie van de zeer explosieve Balkanregio mag daar niet langer afhankelijk van worden gemaakt.

Minstens zo belangrijk is dat de regering in Kosovo het maximale doet om de rechten van Servische minderheden op haar grondgebied te waarborgen en bijvoorbeeld Servisch-orthodoxe kloosters beschermt. Belgrado wil ook praten over een uitruil van territoria met minderheden. Daar zitten zoveel haken en ogen aan dat het misschien onverstandig is, maar het zou van pragmatisme getuigen als Pristina de dialoog zo open mogelijk wil aangaan. Servië wil een nieuw tijdperk binnentreden. Dat verdient een positieve respons.