Formatie duurt zo lang dat het tijd wordt voor onconventionele opties

Nu de vorming van een minderheidskabinet van VVD en CDA, met gedoogsteun van de PVV, mislukt is, rijst de vraag welke richting het staathoofd nu moet kiezen.

Daarbij dient in ieder geval opnieuw geconstateerd te worden dat de gekozen constructie, gedoogsteun van de PVV vanuit de Kamer, een onzalige was. Wilders zou zo wel de lusten van de invloed en niet de lasten van de regeringsverantwoordelijkheid hebben gehad. Voor de stabiliteit van een kabinet een onzalige zaak.

Kennelijk moest de constructie gekozen worden, omdat een meerderheidskabinet met volledige participatie van Wilders niet mogelijk was. Het was met name voor het CDA een brug te ver.

Daarmee is regeringsverantwoordelijkheid voor de PVV, in welke vorm dan ook, onmogelijk geworden en moeten dus andere combinaties aan bod komen.

Op deze plek is er eerder voor gepleit mogelijke regeringsdeelname van de PVV in ieder geval serieus te beproeven. Een partij die zo de ontevredenheid en de angst in de Nederlandse samenleving vertegenwoordigt, kan en mag niet genegeerd worden.

Het is echter ondoenlijk te beoordelen of aan die eis voldaan is. De breuk is toch eerst en vooral veroorzaakt door grote onenigheid in het CDA. In die partij waren, op zich zeer begrijpelijk en verdedigbaar, te veel mensen die grote zorgen hadden over de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs met de PVV zo dicht bij de knoppen.

Desondanks is het nu beter om de steven te wenden en naar andere coalities op zoek te gaan. Dat daarmee Wilders de handen weer volledig vrij heeft en dus helaas verder kan gaan met zijn ongenuanceerde kruistocht tegen de islam, moeten we op de koop toenemen.

Het gisteren al onmiddellijk door VVD-leider Mark Rutte geopperde idee om hem een proeve van een regeerakkoord te laten schrijven is zo slecht nog niet. Hij kan het toch bijna afgeronde akkoord met het CDA als basis nemen en trachten steun te vinden bij meer partijen.

Mocht dat uiteindelijk niet lukken, dan wordt het wellicht toch tijd voor een kabinet met veel lossere banden met het parlement. In dat geval zou een formateur zijn eigen mensen kunnen zoeken, waarbij partijkleur niet belangrijk is, en een eigen regeerprogramma kunnen schrijven.

De formatie duurt inmiddels lang genoeg om naar onconventionele oplossingen te kijken.