Een kind als businessplan

De hele gang van zaken rond de voortplanting, van bevruchting tot bevalling, wordt gemedicaliseerd en geëconomiseerd. Kinderen krijgen (en opvoeden) is van a tot z een businessplan. Niets wordt aan het toeval overgelaten. Hoe innovatief en nuttig die gang van zaken ook mag zijn, de gedachte erachter staat me niet aan.

Zo kunnen jonge vrouwen met of zonder partner en met of zonder kinderwens nu hun eitjes laten invriezen – voor het geval dat. De gynaecologen hebben hun bezwaren tegen deze medisch niet-noodzakelijke ingreep laten varen. Het is beter jonge eitjes uit de diepvries te gebruiken voor een ivf-behandeling dan oudere eitjes moeizaam in de reageerbuis te bevruchten. Zo bezien is het een preventieve maatregel, bedoeld om latere risico’s te beperken. Als je dan toch wordt geconfronteerd met een uitgestelde of laat opgekomen kinderwens, kun je maar beter goed materiaal hebben. Invriezen van gezond jong zaad kan dan ook geen kwaad, zou ik zeggen.

Biologisch gesproken kan de mens het best zijn jongen werpen tussen het twintigste en dertigste levensjaar. Lichaam en geest zijn sterk en vitaal, en in staat verschillende veeleisende taken uit te voeren en te combineren. De tijd ook voor topsport. Verstandig bedacht van de natuur. Nu hebben we ons ontworsteld aan haar ijzeren houdgreep. Dat brengt zoveel voordelen met zich mee, dat we geneigd zijn de intelligentie van de natuur te ontkennen. Hoogleraar voortplantingsgeneeskunde Egbert te Velde heeft in 2006 aandacht gevraagd voor de nadelen van uitgesteld moederschap, maar zijn betoog viel niet overal in goede aarde.

Het invriezen van jonge eicellen ten behoeve van laat moederschap is vooral een medische oplossing voor een in de kern maatschappelijk probleem. Dat heeft alles te maken met de veranderde positie van de vrouw. Zij is zelfstandig, onafhankelijk en baas over eigen buik. Allemaal verworvenheden die ik voor geen goud van de wereld teniet wil doen. Maar moederschap – vroeger bijna een vanzelfsprekendheid – bungelt bij een vrouw van tussen de twintig en de dertig vaak onderaan het keuzelijstje. Ze moet nog zoveel. Niet alleen van zichzelf maar ook van haar omgeving.

Het is waar: kinderen dwingen vooral vrouwen hun baan of loopbaan op een laag pitje te zetten, carrièrekansen uit te stellen of op te geven. Partners zijn best bereid ook een handje toe te steken, maar als puntje bij paaltje komt draait de moeder op voor de zorg. Ik pleit al jaren voor een verplicht drie maanden durend vaderschapsverlof ten behoeve van de hechting vader/kind en het eerlijk delen van de lusten en lasten. Hoewel me tegelijk een lichte huiver bekruipt bij de gedachte dat een dergelijke dwang mannen helemaal van het vaderschap zal afhouden.

Mannen zijn in onze luxe-wereld al opvallend aarzelend als het om kinderen gaat. Het is een vrouwending. Zij geven node hun vrije leventje op en delen niet graag de aandacht van hun vriendin met een kind. (ja, ja, uitzonderingen daargelaten). Jonge vrouwen bezien de keuze voor een kind niet zelden als een ervaring die je ook moet hebben in je leven, als bungy-jumpen en Antarctica zien. Een kind als commodity, waar je wel je hele leven aan vastzit. Dus nog maar even niet.

Tot overmaat van ramp verschijnt er nog eens een onderzoek van het tijdschrift J/M waaruit moet blijken dat kinderen ouders ongelukkiger maken. Zonder kinderen, zo luidt de boodschap, is de mens voor zijn persoonlijke geluk het beste af. De ouders die dat ontkennen, willen hun illusies niet opgeven. Zulk onderzoek heeft altijd gelijk. Er ligt een merkwaardige, egocentrische en materialistische opvatting van geluk aan ten grondslag. Geluk is zorgeloosheid, jeugd, ongebondenheid. Alsof het latere leven met kinderen een onafgebroken tranendal is.

Wanneer de mens zijn eigen lot angstvallig in de hand wil houden, is hij/zij niet meer in staat tegenslag het hoofd te bieden (zat niet in de planning!), en evenmin te genieten van onverwachte vreugde.