Laat politici klimaatpolitiek bedrijven, terwijl IPCC verder professionaliseert

Van klimaatfraude is nooit sprake geweest. Wel laat de hele affaire rond de rapportages van het IPCC, het klimaatpanel van de Verenigde Naties, een vieze nasmaak achter. De imagoschade door de gemaakte fouten en de gelekte e-mailwisselingen onder wetenschappers is enorm geweest, en niet goed onderkend door de betrokkenen.

De conclusies van de zware onderzoekscommissie, die vorige week haar oordeel over de werkwijze van het VN-klimaatpanel bracht, zijn helder. Er zijn fouten gemaakt, er is slordig gewerkt en dat kan beter en transparanter richting de buitenwereld. De lat voor de wetenschappelijke kwaliteit van de ingebrachte onderzoeken moet hoger. Ook de organisatie zelf moet professioneler en het liefst– ook al werd dat niet hardop gezegd – moet er vervanging komen voor de huidige topman, de Indiër Pachauri, die te openlijk stelling nam in het maatschappelijk debat over klimaatveranderingen.

Maar ook de politiek moet de hand in eigen boezem steken. Het IPCC is –ondanks de zeer bescheiden bemanning en financiering– de laatste jaren in sneltreinvaart uitgegroeid tot dé autoriteit op klimaatgebied, iets waar de Nobelprijs voor de Vrede in 2007 nog een gouden randje aan gaf. Politici keken al te graag naar het IPCC voor beleidsrecepten. Ingewikkeld was, en is, dat regeringen binnen het IPCC een flinke vinger in de pap hadden bij het opstellen van de ’samenvattingen voor beleidsmakers’. Dat ging des te meer wringen toen ook het IPCC zich steeds vaker opstelde als een van de spelers in het politiek maatschappelijk debat over de gevolgen van klimaatverandering, met de oproep van Pachauri om geen vlees te eten als uitsmijter.

Dat het klimaat opwarmt, is zeker. Dat de mens en zijn gedragingen hierop invloed hebben, negatief of positief, wordt breed gedragen. Het IPCC is in 1988 opgericht om de kennis op dit terrein te verzamelen en te duiden. Door het werk van het panel is de wereld veel meer te weten gekomen. Maar het IPCC kan straks nog zo gewetensvol de toekomstscenario’s schetsen en de onzekerheden aangeven, het is aan de politici om die al dan niet om te zetten in beleid. Daarom is het des te erger dat internationale afspraken over een duurzamere, groenere wereld die ook leefbaar is voor toekomstige generaties, dreigen te verzanden. Tijd voor politici en burgers om hun inspanningen voor een leefbaar milieu een nieuwe zwiep te geven.