Angela Merkel noemt energieplan een revolutie

Bondskanselier Merkel sprak in superlatieven. Het ’energieconcept’ dat ze gisteren voorlegde, noemde ze een ’revolutie’: „Het is de beschrijving van de kortst mogelijke route naar het tijdperk van de duurzame energie.” Haar minister van milieu, Norbert Röttgen: „Geen enkel ander industrieland heeft zo’n ambitieus plan.”

Zondag overlegde Angela Merkel twaalf uur met de betrokken ministers en de fractieleiders van de coalitie over het concept. Op de stoep van haar kanselarij probeerden 2000 demonstranten het overleg met toeters en fluitjes te storen. Bij de demonstranten voegden zich de leiders van de oppositie. Gisteren zagen ze hun vrees bevestigd dat de regering onder de druk van de grote energieconcerns zou bezwijken. „Duitslands veiligheid is aan de vier grote concerns verkocht,” concludeerde Sigmar Gabriel (SPD). „Dit is een miljardengeschenk aan Eon, Vattenvall, RWE en EnBW,” zei Jürgen Trittin (de Groenen).

De vier grote concerns krijgen inderdaad wat ze wilden: verlenging van de looptijden van de kerncentrales. Die mogen gemiddeld twaalf jaar langer stroom leveren dan in 2002 was afgesproken.

Maar ze moeten naast 2,3 miljard per jaar belasting op de splijtstof (tot 2016) ook honderden miljoenen extra afstaan voor duurzame energie.

Verlenging van de looptijden was het gevoeligste punt. Daarover lagen de ministers van economie en milieu tot zondag met elkaar overhoop. Gisteren bleken ze tevreden met het compromis en met het complete ’energieconcept’ voor ’een milieuvriendelijke, betrouwbare en betaalbare energieverzorging’.

Dat regeringsconcept omvat negen punten, variërend van fossiele energiebronnen tot milieuvriendelijk bouwen, van innovatie in nieuwe technologieën tot de Europese markt.

Ook het financiële concept zou rond zijn. Experts hebben berekend dat de staat 30 miljard van de grote concerns int, die dankzij de looptijdverlenging 50 miljard meer winst maken.

Opmerkelijk genoeg ontbreekt in het document de kwestie van het kernafval. Reden voor Greenpeace om van „een zwarte dag voor Duitsland” te spreken. Volgens Greenpeace levert de looptijdverlenging „duizenden tonnen extra hoogradioactief afval” op, waarvoor geen oplossing is. Desgevraagd zei minister Röttgen slechts dat Gorleben een optie blijft. Hij wil het onderzoek naar de opslag van kernafval in het Nedersaksische dorpje, dat tien jaar geleden werd gestopt, weer hervatten. Dat was gestopt omdat er talrijke wetenschappelijke en politieke twijfels waren. Twijfels waren er de afgelopen weken ook over de verlenging van de looptijden van de centrales. Het regende rapporten van milieuorganisaties die aantoonden dat zo’n verlenging niet nodig was voor de energievoorziening noch voor de milieubescherming. Voor 18 september heeft de milieubeweging een grootse demonstratie in Berlijn aangekondigd.

Ook de oppositie wil Merkels ’energieconcept’ torpederen. Ze wil de regering via de rechter dwingen ook de bondsraad, waar de oppositie de meerderheid heeft, over het concept te laten stemmen. Lukt dat niet, dan gooit de volgende regering het concept overboord, kondigde Gabriel van de SPD aan. Volgens peilingen zou dat heel goed een SPD-regering kunnen zijn.