’Een vrouw had gezien dat er bezwaren waren’

Els Borst, de eerste en enige vrouwelijke informateur die Nederland ooit gehad heeft, vindt het ’geen slecht idee’ als er nu een vrouw tot informateur wordt benoemd. Maar niet tot elke prijs: „Het is belangrijker dat iemand geschikt is. We moeten niet naar een vrouw gaan zoeken als een betere man daardoor wordt veronachtzaamd.”

Vroeg of laat begint er altijd wel iemand over de bijna volstrekte afwezigheid van vrouwen tijdens formaties. Reeds in maart zei Gerdi Verbeet (PvdA), voorzitter van de Tweede Kamer en in die hoedanigheid vaste adviseur van de koningin, dat ze dit keer graag een vrouw zag aantreden als informateur. En zondag pleitte oud-minister Sybilla Dekker (VVD) voor een duo, van wie de helft vrouw zou moeten zijn.

Ook Borst opereerde in 1998 bij het tot stand komen van het tweede paarse kabinet niet alleen – de primeur dat een vrouw in haar eentje de formatie mag leiden moet Nederland nog krijgen. Borst, destijds lijsttrekker van D66, was lid van een trio, naast PvdA-leider Kok en minister van financiën Zalm (VVD). Van een mannensfeer waarin de vrouwelijke inbreng node werd gemist heeft ze toen niks gemerkt, zegt ze. „Nee, het was enorm gezellig. Maar ik heb in mijn hele leven nog nooit gedacht: goh, wat is dit hier een mannentoestand. Zalm en Kok waren goeie collega’s en ons werk was vrij eenvoudig. We wisten dat we met elkaar door wilden.”

Na vijf informateurs en twee mislukte pogingen om tot een kabinet te komen, liggen de zaken nu ingewikkelder. Daarom zou het volgens Borst goed kunnen werken als er een vrouw wordt aangesteld. „Het is bekend dat vrouwen dingen anders aanpakken, het lukt hen misschien iets makkelijker om mensen bij elkaar te brengen.”

Stel bij voorbeeld, zegt Borst, dat er gesproken gaat worden over een kabinet van VVD, PvdA en CDA – wat haar nu een goede optie lijkt. Met name tussen CDA en PvdA zit er behoorlijk wat oud zeer. „Vrouwen zijn er soms handiger in om dat te begeleiden. Ze zijn van nature wat minder hanig, en dat is juist nu nodig”, vindt Borst. Als ze snel een naam moet noemen, dan komt ze met Saskia Stuiveling, president van de Rekenkamer.

Sybilla Dekker benoemt de voordelen van een vrouw aan tafel zó: „Vrouwen zijn meer dan mannen geneigd niet-verbale punten bespreekbaar te maken, zodat de problemen eerder op tafel liggen.” De oud-minister veronderstelt dat een vrouwelijke informateur eerder in de gaten had gehad dat de tweede onderhandelaar van het CDA, Ab Klink, steeds meer bezwaren kreeg tegen een kabinet van VVD, PVV en CDA. Dekker: „Klink moet er ongemakkelijk bij hebben gezeten, anders schrijf je niet zo’n brief. Ik denk dat een vrouw dat eerder had gezien.”

Als voorzitter van Talent naar de Top, de opvolger van de Task-force Vrouwen naar de Top, spant Dekker zich al jaren in voor meer topvrouwen, in het bedrijfsleven en bij de overheid. „Iedereen weet, en uit onderzoek is gebleken, dat gemengde teams de beste resultaten boeken. Maar in de politiek wordt dat nooit zo genoemd”, verbaast Dekker zich. Daarom heeft zij haar oproep gedaan. „We moeten even op een andere manier naar de formatie kijken. Daar gaat het me ook om.”