Klink vertrekt in klimaat van wantrouwen

Volgens zijn brief aan Kamervoorzitter Gerdi Verbeet is het gebrek aan onderling vertrouwen de reden dat Ab Klink gisteren de CDA-fractie verliet en zijn Kamerzetel opgaf. Juist door wat er niet in de brief staat, moet wel geconcludeerd worden dat er tijdens de crisis in de CDA-fractie vorige week meer kapot ging dan de poging tot de vorming van een kabinet alleen.

Voor een christelijke partij zijn er de afgelopen dagen zeer onchristelijke dingen gezegd en gebeurd, stelde een voormalig fractielid eind vorige week bedroefd vast in de wandelgangen van de Kamer. Er is niet alleen zo maar druk uitgeoefend op de drie dissidente Kamerleden Ab Klink, Kathleen Ferrier en Ad Koppejan en, dat bleef onderbelicht, op kandidaat-Kamerleden die mogelijk nog in de Kamer komen. In de fractie vielen harde woorden over loyaliteit, over verraad en over noodzakelijke trouw aan het leiderschap.

Klink rept in zijn verklaring met geen enkel woord over zijn optreden de afgelopen dagen of over de brief, waarin hij stelde definitief niets te zien in een minderheidskabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV. Hij laat niet weten de gang van zaken te betreuren of inmiddels spijt te hebben van zijn interventie. Ook is hij kennelijk niet tot het nader inzicht gekomen, dat de nieuwe afspraak, alle fractieleden wachten het partijcongres af en zullen de uitspraak zwaar in hun oordeel mee laten wegen, een onmogelijke was.

Toen zijn brief vorige week via het NOS Journaal uitlekte, werd de positie van Ab Kink moeilijk. De tweede onderhandelaar van het CDA bleek een heel andere lezing van feiten en discussies aan de onderhandelingstafel van informateur Ivo Opstelten te hebben dan hoofdonderhandelaar Maxime Verhagen.

Verhagen, die verder wilde met de besprekingen, moest in het openbaar zijn partijgenoot wel afvallen. En ook voor andere fractieleden waren er nog weinig mogelijkheden Klink uit de wind te houden.

Zo ontstond een klimaat, waarin onderling vertrouwen een schaars goed is.

Met het vertrek van Klink is de eensgezindheid in de CDA-fractie ondertussen nog niet hersteld. De kansen op hervatting van de besprekingen met als doel alsnog tot een minderheidskabinet met gedoogsteun van de PVV te komen zijn er niet groter of kleiner door geworden. Nu de onderhandelingen zijn stopgezet is het even niet aan de drie aan de besprekingen deelnemende partijen om te bepalen wat er nu gebeurt. Mocht VVD-leider Rutte inderdaad een proeve van een regeerakkoord schrijven, dan zal toch eerst naar een meerderheidskabinet gestreefd worden. Voor de formatie verandert er met het vertrek van Klink weinig.