In het onderwijs is de ene week de andere niet

Ik ben docent in het middelbaar onderwijs. Ik werk in deeltijd (77 procent), net als mijn vrouw, zodat we er kunnen zijn voor onze drie jonge kinderen. Naast mijn vaste rooster moet ik drie keer per jaar op school verschijnen voor de rapportvergaderingen. Daarnaast hebben we teamvergaderingen. Die waren altijd op een vaste dag, een van mijn werkdagen.

Dat gaat veranderen. Vanwege roosterproblemen zal deze vergadering rouleren van maandag tot en met donderdag. Ik word nu geacht regelmatig op mijn vrije woensdag te komen. De collega’s die alleen op vrijdag vrij zijn, hebben dat probleem niet. Mijn vraag: kan ik verplicht worden op mijn niet-werkdag te komen voor schoolaangelegenheden?

Het werk in het onderwijs is niet iedere week hetzelfde. Er zijn weken waarin gewoon les wordt gegeven, maar ook weken met veel vergaderingen of juist leuke activiteiten zoals excursies en op kamp gaan. Zo wordt er ook naar de bijkomende taken gekeken.

Voor het ontwikkelen van nieuwe lessen en voor de andere extra verantwoordelijkheden worden de uren op jaarbasis verdeeld. In de cao is dit dan ook het uitgangspunt: over het hele jaar moet het kloppen, maar per week kan het wisselen. De werkgever kan dus ook niet garanderen dat je iedere week hetzelfde aantal uren werkt.

Op veel scholen worden de extra vakantieweken van docenten gecompenseerd door een hogere urennorm in de weken daarbuiten. Uitgangspunt is dus enige flexibiliteit bij de docent. Terug moeten komen voor bepaalde taken (rapporten, examens) hoort erbij.

Tegelijk biedt de cao een bescherming voor deeltijders. Dat iemand die bijvoorbeeld zestien uur werkt kan worden ingezet op vier of vijf dagen komt niet meer voor. Iedere cao (bijvoorbeeld voor primair onderwijs of voortgezet onderwijs) heeft hiervoor een keurige tabel. Voor u valt hierin te lezen dat u waarschijnlijk niet verplicht kunt worden om op uw vrije woensdag naar het werk te komen voor een vergadering. Bij een aanstelling van 77 procent kunt u op acht dagdelen verspreid over vier dagen worden ingezet. Maar let op: hiervan kan worden afgeweken als de school daarover een afspraak maakt met de medezeggenschapsraad . Vraag dit na bij u op school.

Strikt genomen kunt u dus misschien wegblijven bij de teamvergaderingen. Maar dat is nogal een stap. U kunt deze kennis ook gebruiken om te overleggen met uw teamleider.

Ik raad u aan om u eerst af te vragen waar het u werkelijk om gaat. U voelt zich ‘overvraagd’, veronderstel ik. Bedenk eens op welk moment de weegschaal is doorgeslagen. Wordt u steeds maar overladen met extra taken terwijl de schoolleiding er te weinig tegenover stelt? Worden uw inspanningen – of die van anderen – te weinig gezien en gewaardeerd? Is de combinatie werk en privé toch zwaarder dan gedacht?

Probeer te achterhalen waar uw onvrede precies zit en leg die neer bij de juiste personen (schoolleiding, medezeggenschapsraad, teamleider). Probeer te voorkomen dat uw actie alleen maar ergernis oproept bij uw collega’s. Prettig samenwerken is een eerste vereiste om het werk leuk te houden.