Onrust over ondergrondse opslag CO2

Ongeveer duizend verontruste inwoners van Groningen, Friesland en Drenthe hebben de afgelopen dagen informatiebijeenkomsten bezocht over de opslag van CO2 in lege aardgasvelden. Het Rijk heeft voorlopig drie van zulke velden aangewezen: Sebaldeburen en Boerakker in het westelijke deel van Groningen en Ekehaar in Drenthe (ten zuiden van Assen).

Volgens het kabinet is een drastische reductie van CO2-uitstoot noodzakelijk om de klimaatverandering tegen te gaan. Energiebesparing en duurzame energieproductie zijn niet voldoende om de doelstelling te bereiken. De huidige CO2-uitstoot moet daarom worden afgevangen en in lege gasvelden gepompt.

De Gasunie en Energiebeheer Nederland hebben op verzoek van het kabinet een lijst gemaakt van aardgasvelden in de noordelijke provincies die geschikt zijn voor ondergrondse opslag van CO2. De velden moeten bijna leeg zijn, groot genoeg en gemakkelijk te vullen. Opslag zou vanaf 2015 mogelijk moeten zijn. Een deel van de CO2 zal afkomstig zijn van twee grote elektriciteitscentrales die in de Eemshaven worden gebouwd.

'Opslag CO2 is heel ingewikkeld'

Het kabinet heeft drie lege aardgasvelden in het Noorden van het land aangewezen voor de opslag van CO2: twee in het westen van Groningen (Sebaldeburum en Boerakker) en een in Drenthe (Ekehaar, bij Assen). De plannen stuiten op veel kritiek van bewoners, maar ook van lagere overheden als gemeenten en provincies.

Henk Kroes, de voormalige voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden, moet de discussie, die de naam de Noordelijke Dialoog heeft gekregen, in goede banen zien te leiden.

U weet alles van ijsdikte, melkijs en zwart ijs. Wat weet u van CO2?

„Ik lees alles wat ik kan vinden en ik moet zeggen: het is behoorlijk ingewikkeld. Heel technisch. Alleen al als je je verdiept in wat CO2 eigenlijk is. En dan heb je ook nog te maken met afvang, ondergrond, transport.”

U bent vooral bekend vanwege de historische woorden ’It giet oan', ’Het gaat door’. Veel mensen in Groningen, Drenthe en vooral Friesland willen deze woorden nu juist niet uit uw mond vernemen.

„Nee, dat begrijp ik. Maar ik zal dat nooit zeggen. Het is aan de overheid om het besluit over wel of geen ondergrondse opslag te nemen, niet aan mij. Ik ben slechts een doorgeleider, een ceremoniemeester. Het is aan mij om de discussie netjes en helder te leiden en daarin heb ik alle vrijheid gekregen. Ik bemoei me verder niet met de inhoud. Mijn standpunt doet niet ter zake.”

Er is veel kritiek geweest op de informatiebijeenkomsten die de afgelopen week in het Noorden zijn gehouden.

„Dat snap ik wel. De opzet was om de lokale bevolking kennis te laten maken met wat ondergrondse opslag nu eigenlijk is. Feitelijk en informatief. Ze werden in groepjes opgedeeld om met verschillende deskundigen van gedachten te wisselen en informatie te krijgen. Maar er kwamen veel meer mensen dan verwacht en er waren te weinig deskundigen. Dan raken mensen teleurgesteld. De organisatie heeft zich de kritiek aangetrokken. Op de laatste bijeenkomst in Ekehaar ging het al veel beter.”

Mensen raken niet alleen teleurgesteld, maar worden ook wantrouwig. Veel mensen zeggen: zo'n inspraakronde is een wassen neus, want het gaat toch wel door.

„Het is aan de overheid hoe zij met de inspraak omgaat. En dat geldt niet alleen voor de landelijke overheid, maar ook voor de lokale overheden. Er zijn gemeenten die een duidelijke uitspraak hebben gedaan. Van de provincies is Friesland tegen, Groningen voor en Drenthe zit er zo'n beetje tussenin.”

Wanneer komt u echt in beeld?

„Ik ben bij alle informatiebijeenkomsten geweest, maar ik heb tot dusverre alleen geluisterd. We hopen in november een serie discussie-avonden te houden, plenair en met een deskundigenpanel. Dat wordt samengesteld door de provincie en ja, ik wordt daarover geinformeerd en geraadpleegd. Voor een goede dialoog moet een deskundigenpanel gebalanceerd worden samengesteld.”