Internet naar televisie vertalen niet makkelijk

Vraag wat de grootste televisiezender ter wereld is en je hoort vaak CNN, zegt netmanager Roek Lips van Nederland 3. „Maar eigenlijk is videowebsite YouTube de grootste. En hoe komt dat? Niet vanwege de programmering, maar doordat kijkers filmpjes kunnen delen en becommentariëren. Bij gewone tv moeten ze hun mond houden.”

Voor het experiment ’TV Lab’ is goed gekeken naar internet, om de voordelen ervan ook voor televisie te gebruiken, zegt Lips. Vorige week waren op Nederland 3 achttien nieuwe programma’s te zien. Kijkers konden tot vannacht hun recensie twitteren en daarmee aangeven welke nieuwkomers een vervolg krijgen. Het project past bij de plannen van de Publieke Omroep om meer te investeren in sociale media.

Die terugpratende kijker was meteen het vernieuwendste onderdeel van ’TV Lab’, want voor een creatieve speeltuin bracht dat weinig experiment voort en veel varianten op formules als de realitysoap, het praatprogramma, de verborgen cameragrap, de datingshow of de publieke babbelbox. Alsof tv-makers aan het rijtje oer-sjablonen geen nieuwe meer kunnen toevoegen.

„Echt origineel zijn is ook moeilijk”, zegt Bart Grimbergen, eindredacteur van ’Lipdub’. „Vaak krijgt een oud idee een nieuw jasje. Zo hebben wij weer een manier gevonden om iemand in het zonnetje te zetten.” ’Lipdub’ komt voort uit de internetrage om met een groep vrienden in één opname een videoclip te maken. Wat de NCRV toevoegt, is het verhaal van het zieke meisje voor wie dit gebeurt.

Wel meer programma’s kijken af bij internet. Zo spelen ’Open en bloot’ en ’Oh my god!’ met verschijnselen als privacygevoelige profielsites en webcams. Met zulke onderwerpen hopen de makers jongeren naar de tv te trekken. Daarnaast zien ze internet als een ideeënbron. Zo zegt producent John de Mol dat zijn team YouTube scant om te zien wat er leeft. Toch ziet hij in die videosite niet direct de toekomst van tv. „Internet is een heel ander platform dan tv. Ze zullen elkaar naderen en versterken, maar het zou een vergissing zijn om Nederland 3 of RTL4 te gaan behandelen als YouTube. Traditionele televisie, coast to coast zeggen ze in de VS, blijft altijd bestaan.” Elk medium zijn eigen regels en kansen.

Maar tv-kijken verandert natuurlijk wel, zegt Grimbergen. „Ons al langer lopende programma ’Family Matters’, over lastige pubers, trekt zo’n vijfhonderdduizend kijkers. Op internet kijken er nog eens honderdduizend. Dat zijn jongeren op hun kamer achter een computertje.”

De Mol ontmoet wel eens twintigers met een iPad die plechtig verklaren nooit voor een tv-toestel te zitten. Met het bord op schoot wachten op een programma vinden ze net zo stom als twitter-berichten voorlezen op tv. Maar die jongeren veranderen wel, zegt hij, als ze over tien jaar een hypotheek hebben en een vrouw die toastjes koopt. „Wij moeten dan zorgen voor programma’s die zij willen zien.”

Dat internet niet zomaar naar tv te vertalen is, blijkt uit de worsteling van nieuwe omroep PowNed om de website GeenStijl in een programma om te zetten. „Op internet kun je het ene boze bericht na het andere plaatsen, maar op tv kun je niet alleen maar boos zijn. Dat kijkt niet prettig”, zegt Lips. „Ze moeten zichzelf opnieuw uitvinden.” Vanavond is om 22.45 uur op Nederland 3 het eerste resultaat ’PowNews’ te zien. Vandaag wordt ook bekend welke TV Lab-programma’s mogen blijven.