Zelfmoordterroristen à la Monty Python

’Four Lions’ is de meest mesjokke film die ik in jaren heb gezien: een komedie rond vier Britse zelfmoordterroristen die vanuit de Noord-Engelse industriestad Sheffield op pad gaan om een aanslag te plegen op de London Marathon.

Op het moment suprême hupsen ze rond in vermommingen van het Cookie Monster en Teenage Mutant Ninja Turtle.

Het brein achter de film is de Britse regisseur Chris Morris, die bekend werd met de BBC-komedie ’The Day Today’ waarin hij de taal van nieuwsprogramma’s op de hak nam. Even legendarisch is zijn satirische serie ’Brass Eye’ waarin hij zich richtte op mediahysterie. Voor een van zijn meest controversiële shows maakte hij een special over pedofilie. Ook een uitzending waarin hij een levensgevaarlijke Oost-Europese drug presenteerde, veroorzaakte de nodige opschudding in Engeland.

Met ’Four Lions’ heeft Morris nu zijn bizarre speelfilmdebuut gemaakt, dat eerder dit jaar in première ging op het Sundance Film Festival van Robert Redford. De vraag die natuurlijk in grote kapitalen boven de film hangt, is of je wel een komedie kunt maken over zelfmoordterrorisme, zeker in Engeland, waar de aanslagen van 7 juli 2005 nog vers in het geheugen liggen.

Maar meteen al in de eerste minuten bezweert Morris de angst voor een dergelijk heikel onderwerp door de Brits-Pakistaanse mannen en die ene tot de islam bekeerde Engelsman voor te stellen als een stelletje onnozele halvegaren en hopeloze amateurs. Anders dan in het dramatisch getoonzette ’Paradise Now’ van de Nederlands-Palestijnse regisseur Hany Abu-Asad gaat het niet om de (spannende) vraag of ze een aanslag zullen plegen. Omar, Waj, Faisal en Barry zijn al geradicaliseerd. Ze zijn vastbesloten om zelfmoordterroristen te worden, en alleen al in die hardnekkige overtuiging schuilt een schitterende farce.

Het idee van wild amateurisme keert terug in de vorm van de film, die vaak lijkt op uit de hand gedraaide documentaire die hortend en stotend scherp stelt. Morris geeft ook flink gas in handelingen en dialogen, waardoor grappen en grollen over elkaar heen buitelen, en je vaak van de ene verrassing in de andere valt. ’Four Lions’ herinnert zo nu en dan aan de humor van Monty Python. John Cleese & co. schroomden eind jaren zeventig ook niet om de religieuze satire ’Life of Brian’ te maken, een heel ander soort film, maar eveneens toegespitst op fanatici.

Regie: Chris Morris. Met Riz Ahmed, Kayvan Novak, Nigel Lindsay en Adeel Akhtar. In 4 bioscopen.