’Alcoholcontrole in supermarkt deugt niet’

Supermarkten moeten een beter systeem voor leeftijdscontrole bij alcoholverkoop invoeren. De huidige aanpak, waarbij de caissière een sleutelrol speelt, deugt niet, zegt Jan Hovers, topman van supermarktketen C1000.

„De geloofwaarheid van de branche staat op het spel”, vindt hij. Hovers is president-commissaris van Schuitema, dat 370 supermarkten van C1000 bedient.

Hovers vindt dat het huidige systeem van zelfregulering in de branche niet werkt. De bestuurder roept de zelfstandige supermarktondernemers van zijn keten op om te kiezen voor leeftijdscontrole op afstand, zoals het AgeView-systeem.

Met dit systeem, ontwikkeld door de Hollandse Exploitatie Maatschappij in Breda, worden kopers van alcoholhoudende producten via een camera op leeftijd gecontroleerd. De supermarkt is aangesloten op een meldkamer waar getraind personeel via een cameraverbinding de koper van alcohol ziet en de aankoop al dan niet vrijgeeft. Bij twijfel over de leeftijd kan de koper worden gevraagd een legitimatie te tonen.

Hovers: „Het systeem is sluitend en de caissière blijft buiten schot. Als de koper te jong is, hoeft de persoon aan de kassa alleen maar te zeggen dat de aankoop niet kan doorgaan.” Nog maar enkele C1000-winkels werken met dit systeem. Hovers wil dat het aantal supermarkten snel wordt uitgebreid.

Zijn oproep gaat in tegen het beleid van de brancheorganisatie Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), dat alle kaarten heeft gezet op controle aan de kassa. Hovers: „Inmiddels is wel bewezen dat dat niet werkt. Problemen rond alcoholaankopen komen op het bordje van de caissière terecht. Controle-op-afstand ondervangt dat probleem en voorkomt conflicten met klanten.”

Uit onderzoek in supermarkten blijkt dat jongeren onder de wettelijke leeftijdsgrens van 16 jaar er probleemloos in slagen drank te kopen in supermarkten. De Universiteit Twente en het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid Stap stuurden eind vorig jaar vijftienjarigen naar 105 supermarkten. In drie van de vier gevallen lukte het hen om alcohol te kopen.

Ander onderzoek van Bureau Berenschot en de Voedsel- en Warenautoriteit wees uit dat een nieuwe zelfreguleringsmaatregel van de branche (’Nog geen twintig? Laat je legitimatie zien’) wel door supermarkten was opgepakt. Het resultaat was dat het aantal gelukte pogingen van kinderen om alcohol te kopen in dat onderzoek daalde van 85 tot 75 van de 100 pogingen. Minister Klink (volkgezondheid) stelde in een brief aan de Kamer dat handhaving van de leeftijdsgrens tot ’enige, maar onvoldoende’ verbetering heeft geleid.

Hovers vindt de resultaten veel te mager. Hij wil de leeftijdscontrole weghalen bij caissières en verwijst daarbij naar zijn ervaringen met systemen voor kaartcontrole bij het Gemeentevervoer Bedrijf in Amsterdam, waar hij tot voor kort president-commissaris was. „Als er ergens conflicten ontstaan is het bij de controle op kaartverkoop. Het is ideaal als je die controle op afstand kunt doen.”

Caissières klagen dat weigering om alcohol te verkopen leidt tot scheldpartijen, soms wordt er zelfs gespuugd of geslagen.

„Door niet te kiezen voor een sluitend systeem is de consequentie dat er op grote schaal nog alcohol wordt verkocht aan jongeren. Supermarkten moeten dat niet willen”, zegt Hovers.