Rechts kabinet wordt steeds onmogelijker

Een rechts kabinet lijkt steeds verder weg nu CDA-onderhandelaar Ab Klink in een brief heeft laten weten dat samenwerking met de PVV voor hem echt geen begaanbare weg is. Hij geeft aan wel in de fractie te willen blijven.

Klink schreef aan fractieleider Maxime Verhagen en partijvoorzitter Henk Bleker dat zijn bezwaren zijn gestoeld op ‘bezorgdheid over het perspectief van deze coalitie, voor de toekomst van Nederland en die van de christen-democratie.’

Klink geeft in zijn brief inzicht hoe de onderhandelingen met PVV-leider Geert Wilders verliepen. "¿75 procent van de redenen waarom CDA en VVD het beleid willen, deelt hij (Wilders, red) niet. Hij stelde bij de komende presentatie van het akkoord met een volstrekt en totaal ander verhaal te komen dan de VVD en het CDA. Hij raadde de collega's aan om op dat moment maar een andere kant op te kijken en voorspelde dat de hoofden van de coalitiepartners rood zouden kleuren. Een samenbindende visie zou echt niemand hoeven te verwachten."

Klink verwachte in het PVV-verhaal 'de bekende retoriek, zoals weergegeven in het verkiezingsprogramma.' "De opmars van de PVV is dankzij het akkoord begonnen. De de-islamisering is aangebroken: hier en nu. Zoiets zal het wel worden, neem ik aan.”

Wilders' eigen visie op het akkoord was voor het CDA aanvankelijk reden de presentatie van de akkoorden over het congres heen te tillen. Het draagvlak op het congres zou immers kunnen leiden onder de afzonderlijke presentaties. De uiteindelijke tussenvorm van een korte presentatie waarna de partijen later voluit konden gaan, noemde Klink ondeugdelijk. "Dit zou inhouden dat het congres geen volledig en goed beeld van de politieke samenwerking zou krijgen."

Klink tekende in zijn brief wel op dat Verhagen nog voor het congres met een volledige toelichting wilde komen.

Het CDA-Kamerlid merkte op dat het komende kabinetsbeleid mensen moet kunnen binden. “Ik vraag me echter sterk af of dit kan als de PVV het kabinet voortdurend op zijn motieven zal uitdagen en tegengestelde doelstellingen gaat propageren.”

Volgens Klink zal Wilders als gedogende partij het CDA voortdurend uitdagen op zijn christelijke grondslag en democratische motieven. Dat raakt het CDA tot in de kern, schrijft Klink.

Met het definitieve ‘nee’ van Klink is de meerderheid voor een rechts kabinet verdwenen. VVD, CDA en PVV konden rekenen op een meerderheid van 76 zetels. Nu Klink de rechtse coalitie niet steunt, komt dat aantal uit op 75 van de 150 zetels. Daarnaast is het ook de vraag of CDA-Kamerleden Ad Koppejan en Kathleen Ferrier een rechts kabinet zullen steunen.

Verhagen weigert vooralsnog de handdoek te werpen. "We proberen nog steeds een eensgezinde fractie te krijgen en daar gaan we mee door. Ik geef de hoop niet zo gauw op."

De brief van Ab Klink is gericht aan de fractie en hoort daar ook te worden besproken, aldus Verhagen. ,,En niet met het Nederlandse volk, hoe geïnteresseerd dat ook is.'' Hij onthield zich van ,,ieder inhoudelijk oordeel''.

Ondertussen voert CDA-minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken) op zijn ministerie gesprekken met Klink en Ferrier en Koppejan. Andere CDA-Kamerleden wachten in en rond het Kamergebouw op het fractieoverleg dat naar verwachting woensdagavond nog plaatsvindt.

Fractieleiders na CDA-beraad naar informateur

Als de beraadslagingen in de CDA-fractie zijn afgerond, is het de bedoeling dat nog woensdagavond de fractieleiders van VVD, PVV en CDA aanschuiven bij informateur Ivo Opstelten om de uitkomst te bespreken.

Opstelten heeft de afgelopen dagen regelmatig contact gehad met CDA-fractieleider Maxime Verhagen die kampt met verdeeldheid in zijn fractie over de voortgang van de gesprekken met VVD en PVV. Ook was er contact met VVD-leider Mark Rutte en PVV-voorman Geert Wilders.

Afgesproken is dat aan de tafel van de informateur de conclusies vanuit de CDA-fractie worden besproken en er afspraken worden gemaakt over het vervolg. Het beraad van de CDA fractie begint naar verwachting rond 22.45 uur Dat heeft CDA-fractiesecretaris Sybrand van Haersma Buma gezegd.

CDA-minister Piet Hein Donner is na een voorafgaand overleg met onder anderen fractievoorzitter Maxime Verhagen vertrokken. Hij wilde niets zeggen.