Brief Klink is afdoende bewijs dat met PVV geen coalitie te vormen is

Er is lang gegist naar de motieven van Ab Klink om te pleiten voor het stoppen van de huidige formatiepoging. De brief van Klink, die gisteren via het NOS-journaal uitlekte, laat weinig te gissen over.

Klink mag in de brief een eigen interpretatie geven van de inmiddels in de onderhandelingen gemaakte afspraken, en zijn interpretatie mag gekleurd zijn door somberheid, de kern van die afspraken is dusdanig dat niet anders kan worden geconcludeerd dan dat Geert Wilders de ambitie heeft het kabinet te steunen en tegelijkertijd zijn eigen confronterende politieke boodschap wil blijven uitdragen.

Klink noemt het in zijn brief niet, maar van meet af aan was duidelijk dat de constructie van dit zogenaamde minderheidskabinet onzalig was. Een minderheidskabinet op zich kan prima werken, maar niet als die coalitie op voorhand al via afspraken zich heeft verbonden met een derde partij. Dat is geen minderheidskabinet, maar een meerderheidskabinet, waarbij één partij geen bewindslieden levert.

Wilders wilde de lusten van de coalitie, maar niet de lasten. Klink heeft volkomen gelijk in zijn analyse, dat met een partij die weliswaar steun verleent, maar anderzijds het eigen programma blijft benadrukken, de coalitie permanent in de verdediging zal worden gedrukt. Het optreden van een kabinet wordt zo geplaatst in het PVV-streven van zogenaamde de-islamisering en bestrijding van de islam als politieke ideologie. De inzet van het CDA voor respect van de vrijheid van godsdienst en het niet veroordelen van een bevolkingsgroep op grond van haar geloof, zou daarmee permanent in strijd zijn.

Deze bijzondere vorm van een meerderheidscoalitie had slechts kunnen werken als alle partijen zich zouden committeren. Uitlatingen, de afgelopen weken, van Wilders gaven al weinig hoop daarop. Hij wenst niet te investeren, maar hoopt wel te profiteren.

Al met al is de actie van Klink door het uitlekken van zijn brief een stuk begrijpelijker en verdedigbaar geworden. Dit is niet de weg, die het CDA met het oog op de toekomst van Nederland en met het oog op de toekomst als brede en stabiele middenpartij in de Nederlandse politiek dient op te gaan.

De PVV is inmiddels een grote politieke partij geworden. Partijleider Geert Wilders staat echter nog pas aan het begin van het leerproces, waarin een politicus wordt bijgebracht dat je moet geven om te krijgen.