Kilometerheffing en kernenergie hobbels bij formatie paars plus

VVD, PvdA, GroenLinks en D66 zullen veel compromissen moeten sluiten om tot Paars-plus te komen. Trouw zet de pijnpunten op een rij. Deel 3: milieu en mobiliteit.

Milieu en mobiliteit zijn niet de grootste struikelblokken bij de formatie. Natuurlijk, er zijn grote verschillen. Zo wil de VVD er een kerncentrale bij, GroenLinks absoluut niet. De VVD wil zeker niet verder met de kilometerheffing, de andere drie partijen wel. Toch is er één grote overeenkomst: allemaal willen ze energiebesparing, minder fossiele brandstoffen, en minder CO2-uitstoot, oftewel een route uitzetten naar een duurzame samenleving.

De uitdaging is om ervoor te zorgen dat een betere ecologie de economie niet in de weg zit. Nog sterker; de economie zou moeten groeien doordat er wordt geïnvesteerd in schone energie en milieuvriendelijke technologie. Dan zijn alle partijen tevreden.

GroenLinks wil dat doen door onder meer flink geld uit te trekken voor het isoleren van huizen. Door woningbouwcorporaties te laten investeren in energiezuinige huurhuizen kunnen er volgens GroenLinks tienduizenden banen worden gecreëerd. Ook D66 voelt hiervoor.

De VVD is ook groot voorstander van energieneutraal bouwen maar het geld dat ze daarvoor wil vrijmaken moet worden ingezet om ’groen’ ondernemerschap te belonen door bijvoorbeeld lagere belastingen te heffen voor groene technologieën.

Want de VVD is wars van overheidsbemoeienis. Den Haag mag niet de markt gaan voorschrijven hoe de milieudoelstellingen moeten worden gehaald, als ze maar worden gehaald.

Vergroening van de belastingen moet een eind maken aan de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Dat moet vooral terugkomen in de milieu- en energieheffingen. Tegenover het betalen voor vervuiling, krijgen bedrijven lagere lasten op arbeid, stelt GroenLinks voor.

D66 wil dat geen enkele sector nog vrijstelling krijgt voor de energiebelasting op fossiele brandstoffen. De PvdA wil subsidies aan energieproducenten voor groene stroom vervangen door een verplicht aandeel groene stroom.

Mocht dat allemaal niet genoeg zijn, dan is de VVD, en in mindere mate D66, voor de bouw van een kerncentrale. Maar de PvdA en GroenLinks zien het radioactieve afval van zo’n centrale niet als een duurzame oplossing.

De PvdA heeft de afgelopen jaren weliswaar de bouw van een centrale van de zogenoemde vierde generatie – die veiliger is en waar de VVD ook voor pleit – niet uitgesloten. Maar GroenLinks zal zich hier met allerlei andere antwoorden op het energievraagstuk massief tegen verzetten.

Het door alle partijen gesteunde principe van ’de vervuiler betaalt’ gaat bij de VVD niet op als het autorijden betreft. De VVD heeft zich de afgelopen jaren fel verzet tegen de kilometerheffing waarbij het bezit van een auto goedkoper wordt en het gebruik duurder – ooit bedacht door VVD’er Hofstra. De andere drie partijen pleiten alle voor zo’n heffing maar die lijkt momenteel onhaalbaar.

Met alleen meer asfalt aanleggen, zoals de VVD wil om de files te verminderen, zullen PvdA, GroenLinks en D66 echter niet akkoord gaan. Sommige wegen verbreden, oké, maar verder moet er worden ingezet op schonere auto’s en beter openbaar vervoer.