'Geef school ruimte voor extra jaar'

De opleiding aan het vmbo hoeft niet per se vier jaar te duren, de havo niet altijd vijf jaar, zoals nu in de wet staat. Scholen die dat willen, moeten de vrijheid krijgen een vmbo met bijvoorbeeld een jaar extra op te zetten.

Dat stelt de VO-raad, de vereniging van schoolbesturen in het voortgezet onderwijs, in een plan dat gisteren openbaar werd. De raad wil dat scholen beter inspelen op wat individuele leerlingen nodig hebben. Dat kan pas goed als de overheid regels verruimt én 500 miljoen euro extra in de scholen steekt.

Leerlingen verschillen steeds meer van elkaar, stelt de VO-raad. Het is „niet meer vanzelfsprekend dat leerlingen de hele dag in dezelfde groep aan dezelfde leerstof werken”.

Alleen met meer maatwerk kunnen scholen ervoor zorgen dat leerlingen hun talent ontplooien. Daarom wil de VO-raad niet alleen af van de wettelijk vastgelegde duur van schoolsoorten, maar ook van vaste schooltijden. Scholen moeten ook ’s avonds, in de weekends en in vakanties onderwijs kunnen geven, bijvoorbeeld om achterstanden weg te werken of leerlingen iets extra’s te bieden.

Ook de overgang naar vervolgstudies moet soepeler. Als de VO-raad zijn zin krijgt, hoeven leerlingen die zakken voor hun examen straks niet per se een heel jaar over te doen. Zij moeten dat diploma alsnog kunnen halen door voor de vakken waarop zij gezakt zijn, certificaten te halen. Tegelijkertijd kunnen zij dan alvast vakken volgen bij een vervolgstudie. Ook goede leerlingen in de hoogste klassen van vmbo, havo of vwo moeten al lessen kunnen volgen op mbo, hogeschool of universiteit.

De schoolbesturen vragen de overheid 500 miljoen euro om hun plannen te kunnen uitvoeren. Daarnaast willen de scholen er zelf ook 500 miljoen in steken. Sommige scholen hebben te grote reserves en kunnen daaruit putten, andere moeten desnoods geld lenen.

Het is de bedoeling dat scholen zelf bepalen wat ze precies doen om in te spelen op de diversiteit van hun leerlingen, zegt voorzitter Sjoerd Slagter van de vereniging van schoolbesturen.

Sommige scholen zetten misschien het systeem van vaste jaarklassen overboord, andere steken liever geld in nieuw digitaal lesmateriaal. „Maar álle scholen moeten hiermee aan de slag.”

Zo’n 10 procent van de schoolbesturen is daar trouwens nog niet van overtuigd; die hoopt Slagter de komende maanden te kunnen overhalen.