Bedrog zorgt voor korte ijstijd in relatie met VS

Het is even ijstijd in de relatie met de Verenigde Staten. De Nederlandse regering bezweert echter dat de oude vriendschap wel tegen een stootje kan.

Ook na het bedrog van de Amerikanen over hun geheime gevangenissen voor terrorismeverdachten, gelooft premier Balkenende in de handhaving van ’goede betrekkingen’ met Washington. Er klonken scherpe verwijten op zijn wekelijkse persconferentie, weliswaar verpakt in diplomatieke taal.

Balkenende zei echter ook: „Nederland heeft altijd goede relaties gehad zowel in Europa als via de trans-Atlantische band met de Amerikanen. Dus we moeten er alles aan doen om dat goed te houden.”

Intussen voelt de Nederlandse regering – en dan met name minister Bot – zich in haar hemd gezet. Bot kreeg herhaaldelijk ontkenningen, wanneer hij in Washington probeerde te achterhalen wat er waar was van geruchten over CIA-spookvliegtuigen en geheime cellen voor het opbergen van verdachten.

Balkenende herinnerde gisteren aan de ’herhaalde inspanningen’ van Bot eerder dit jaar op dit terrein. Even zo vaak kregen wantrouwige kamerleden van de minister te horen dat de geruchten over de spookvluchten niet hard waren.

Nu die verhalen toch blijken te kloppen, is er volgens de premier sprake van ’grote zorg’ en van ’irritatie’. „Een goede relatie is belangrijk. Het is duidelijk dat je dit soort kwesties niet te vaak moet hebben.”

Nederlandse kamerleden brachten gisteren een – al eerder afgesproken –- bezoek aan de Amerikaanse ambassade in Den Haag en zeiden tegen ambassadeur Arnall dat ze nu volledige openheid wensen over de behandeling van krijgsgevangenen. „Het vertrouwen is natuurlijk geschaad”, zei PvdA-woordvoerder Koenders na afloop.

Minister Bot moet volgende week aan de Tweede Kamer melden of hij inmiddels wijzer is geworden van zijn college van buitenlandse zaken Condoleezza Rice.

Veel kamerleden zijn getergd omdat een correcte behandeling van de krijgsgevangenen een belangrijke rol speelde toen Den Haag moest beslissen over het zenden van militairen naar Uruzgan, iets wat de Amerikaanse regering graag wilde.