Turken stemmen straks wel, maar doen dat ’strategisch’

Turken zullen de verkiezingen niet boycotten maar wel een „strategische stem" uitbrengen. Daartoe is gisteren besloten op een bijeenkomst georganiseerd door het Inspraak Orgaan Turken.

In het HN Hotel in Capelle aan den IJssel wordt al snel duidelijk dat de Turkse gemeenschap niet op ramkoers ligt. Honderden mensen blazen beschaafd stoom af over de manier, waarop CDA en PvdA Turkse politici van de lijst hebben geschrapt, omdat ze de volkerenmoord op de Armeniërs ontkennen. Hun conclusie: de vrijheid van denken in Nederland is in gevaar.

Als je afgaat op de literatuur in de lobby dan krijg je de indruk dat hier vooral het rechts nationalistische deel van de Turkse gemeenschap vergadert. Zo zijn er boekjes in Turks en Engels, die de genocide van 1915 ontkennen. Ook het woordgebruik is vaak nationalistisch. De meeste sprekers hebben het over de ’zogenaamde genocide’ of ’genocideleugens’. Maar helemaal koekoek één zang is het niet. Er klinken ook afwijkende meningen.

Terwijl voorlieden aan een slotcommuniqué werken beluisteren anderen talloze toespraken. De voertaal is Turks. Een spreker, die een Nederlands communiqué voorleest, wordt teruggefloten. „We moeten PvdA en CDA een lesje leren”, vindt iemand. „Wie hebben ervoor gezorgd dat de PvdA en niet Leefbaar de grootste partij in Rotterdam is geworden?” Een mevrouw vertelt hoe de Amerikanen hun Japanse landgenoten behandelden na de aanval op Pearl Harbor: „Die brachten ze naar Alaska. Zoiets hebben wij met de Armeniërs gedaan.”

Een ander geluid laat Mustafa Ayranci van de linkse vakbond HTIB horen: „We moeten ook onszelf bekritiseren. Als iemand in Turkije zegt dat er een genocide is geweest dan kan die de gevangenis indraaien.” Hij verzet zich tegen de term ’onze vertegenwoordigers’, als het gaat over de Turkse kamerleden. „Albayrak is niet mijn vertegenwoordiger, de fractieleden van mijn partij vertegenwoordigen mij.” Hij vindt dat iedereen duidelijk moet beslissen: woon je in Nederland of in Turkije?

Hierop haakt een geschiedenisstudent uit Utrecht in. „Dan moet Nederland mij ook de ruimte bieden.” Een docent schold hem uit voor nazi, omdat hij de Armeense genocide ontkende. „Ze hebben me ook naar de genocide gevraagd, toen ik naar een stageplaats solliciteerde.”

Het slotcommuniqué ziet de aanval op de Turkse kandidaat-kamerleden als uitvloeisel van het anti-migrantenklimaat van de afgelopen vijf jaar. Turken zullen een ’strategische stem’ uitbrengen. Iedereen kan zelf invulling geven aan dat begrip. „Dat is een stem op D66”, klinkt het in de wandelgangen.