Google: een zwijgzame rechter en politieagent

U hebt er, hoop ik, niet veel van gemerkt. Maar Trouw was vorige maand op het internet wekenlang zoek. Wie in Google bijvoorbeeld naar ’trouw dekker casema’ zocht, kreeg wel een link naar de Engelse weblog Eurotelcoblog, die weer naar een artikel in Trouw verwees, maar Google gaf zelf geen directe link naar Trouw.

Google had Trouw in de ban gedaan.

Niet door Google gevonden worden, ach, wat zou ’t? Nou, tegenwoordig veel. Google is de favoriete zoekmachine van de wereld; wie daar niet te vinden is, krijgt op zijn site gewoon minder bezoek. Bij bedrijven kan dat dus ook geld kosten.

We ontdekten onze afwezigheid op Google niet doordat Google ons dat had gemeld. Nee, we kwamen er achter door zelf op Google naar Trouw te zoeken. Google heeft niet vooraf gewaarschuwd dat er iets dreigde en waarom. Google heeft ook op het moment zelf niks van zich laten horen. We waren gewoon zonder toelichting, en zonder recht op een weerwoord, weggefilterd.

Laat ik nu eerst melden dat het waarschijnlijk een ’fout’ aan onze kant is geweest die tot de banvloek heeft geleid. Trouw gebruikte op zijn webpagina zogeheten verborgen trefwoorden. Op een webpagina van economie stond onzichtbaar bijvoorbeeld ook het woord buitenland, plus nog een hele trits andere termen.

Daar houdt Google terecht niet van. De afgelopen jaren hebben slimme figuren op heel veel pagina’s verborgen trefwoorden gezet. Een zoekrobot van Google pikte die woorden wel op, met als resultaat dat zo’n pagina bij een zoekopdracht ook werd gevonden terwijl het onderwerp van de pagina een heel andere was. Dat is vooral fijn voor degene die geld verdient met advertentietjes op zo’n pagina die betaald worden per keer dat de pagina wordt bekeken. Maar de zoekresultaten van Google werden veel minder bruikbaar, en dus ging Google verborgen trefwoorden als misleiding beschouwen. Wie teveel van zulke trefwoorden op zijn pagina’s zet, wordt er door Google uitgeknikkerd. Eigen schuld, dikke bult.

Nu wil het dat bij Trouw die trefwoorden er niet stonden om vaker bij zoekopdrachten van Google gevonden te worden. Ze stonden er omdat de pagina’s anders moeilijk bruikbaar werden voor internetters die een bepaald programma nog niet op hun pc hebben staan. Die service kwam ons dus ’duur’ te staan.

Google wilde ons niet melden wat wij fout deden. Dat moesten we zelf maar ontdekken. Google wil het mensen die de zoekresultaten met trucs trachten te beïnvloeden, niet nodeloos gemakkelijk maken. En ook daar is veel voor te zeggen. Na een paar dagen vonden we zelf het probleem en even later meldde Google keurig dat ’wat het probleem ook geweest was, het inmiddels was verwijderd’. Woensdag was Trouw weer te vinden.

Nu is de ramp bij Trouw dus wel meegevallen. Wij hebben een alerte internetredactie, wij hebben ict’ers in eigen dienst, wij hebben ict-diensten van een grote professionele organisatie achter ons. En, misschien wel vooral: wij weten de weg naar de pr-afdeling van Google en daar werken mensen die aanvoelen dat problemen van media met Google geen reclame zijn.

Maar wat nu als niet Trouw maar een bedrijfje dat vleeshaken aan slagers levert, hetzelfde overkomt? Dat ontdekt maandenlang niets, en als het er achter komt, weet ook de handige buurman die geholpen heeft bij het bouwen van de site geen raad. Al gauw melden zich geen nieuwe klanten meer en loopt de omzet terug.

Google laat weten in de eerste plaats de zoekresultaten zo nuttig mogelijk te willen houden. Het waarschuwt niemand vooraf noch achteraf. Wie verwijderd wordt, kan op de site van Google wat hints vinden.

Dat is zo langzamerhand misschien toch echt te mager. Google heeft zich opgewerkt tot de belangrijkste zoekhulp ter wereld. Dat schept verplichtingen. Je opstellen als politieagent die foute zaken meent te zien en daarna als rechter die een straf uitdeelt, om vervolgens de beschuldigde en veroordeelde niet te melden wat er waarom aan de hand is, dat is toch iets te veel Kafka.