Rechts valt over Vogelaar heen

PVV-leider Wilders ’viel van zijn stoel’, VVD-collega Rutte is ’verbijsterd’. Wat heeft minister Vogelaar gezegd dat zij zo heftig reageren?

De minister voor wonen, wijken en integratie stelde zaterdag in Trouw vast dat de islam zich in de Nederlandse samenleving heeft genesteld. Op de lange duur staat de Nederlandse cultuur in een joods-christelijke-islamitische traditie. Zij vergelijkt het met de inbreng van de joodse gemeenschap. „Eeuwen geleden kwam die naar Nederland en nu zeggen we: Nederland is gevormd door joods-christelijke tradities. Ik kan me voorstellen dat we een vergelijkbaar proces krijgen met de islam”, aldus Vogelaar, die af wil van het negativisme jegens en de angst voor de islam.

Dat valt helemaal verkeerd bij Wilders en Rutte. Zij vinden de uitlatingen ’gevaarlijk’. De minister maakt zich in hun ogen schuldig aan onverantwoord cultuurrelativisme, door de Nederlands-westerse cultuur niet boven de islamitische te plaatsen.

Wilders vindt de Nederlands-westerse cultuur ’vele malen beter en beschaafder dan de achterlijke islamitische cultuur en traditie’. Hij eist dat Vogelaar haar uitspraken terugneemt. Zo niet, dan zal hij aandringen op haar aftreden.

Rutte gebruikt geen negatieve kwalificaties over de islam. Maar ook hij vindt het een ’gevaarlijke ontwikkeling dat het cultuurrelativisme weer helemaal terug is in de Nederlandse politiek’. „Nederland heeft geen islamitische traditie. Natuurlijk niet. Daar moet je duidelijk over zijn.”

Nu heeft Vogelaar dát ook niet gezegd. Zij heeft de verwachting uitgesproken dat over enkele eeuwen de islamitische traditie deel zal uitmaken van het mengsel dat dan de Nederlandse cultuur zal vormen, zoals nu de joodse en christelijke tradities dat al doen. Haar verre toekomstbeeld grondt ze op de realiteit dat Nederland inmiddels rond de 1 miljoen moslims telt.

Nu kan bij een politiek gevoelig onderwerp – en dat is integratie nog steeds – alleen al het benoemen van de realiteit heftige reacties oproepen. Nu overkomt het Vogelaar. Minister Roger van Boxtel (D66) voor integratie overkwam het eind 1998 toen hij in een nota het een ’onmiskenbaar feit’ noemde dat Nederland een immigratieland was geworden.

De VVD reageerde furieus. De liberalen eisten van hun geestverwante minister van buitenlandse zaken, Jozias van Aartsen, dat die alle diplomatieke posten opdracht zou geven om aan de hele wereld te laten weten dat Nederland geen immigratieland was, en dat mensen zich vooral niet uitgenodigd moesten voelen op het vliegtuig te stappen. De rest van de Tweede Kamer begreep niets van alle ophef bij de VVD.

CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg doet dat deze keer evenmin. De verontwaardigde reacties van PVV en VVD betitelt ze als ’spasme.’ „Het is goed zoals Vogelaar het omschrijft”, zegt ze. Eén nuance wil ze wel aanbrengen. „Haar benadering is ietsje multicultureler dan doorgaans die van ons. Vogelaar zou iets meer nadruk hebben mogen leggen op het ritsmodel. Mensen moeten nieuwkomers de ruimte geven om in te voegen. Maar er is maar één hoofdbaan waarop dat kan: dat is de Nederlandse democratische rechtsorde.”