Niveau basisonderwijs / Leerlingen meer moeite met rekenen en lezen

Optellen en aftrekken kost leerlingen op de basisschool meer moeite dan vijftien jaar geleden. Dat komt door nieuwe onderwijsmethoden.

Rekenvaardigheden als optellen en aftrekken gaat leerlingen op de basisschool slechter af dan zo’n vijftien jaar geleden. Volgens de onderwijsinspectie komt dat door nieuwe onderwijsmethoden.

De rekenvaardigheden van leerlingen aan het eind van de basisschool zijn er niet allemaal op achteruitgegaan. Leerlingen hebben nu meer inzicht in de relatie tussen getallen en kunnen beter overweg met de rekenmachine. Maar deze vooruitgang is ten koste gegaan van de vaardigheid in basisbewerkingen (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen). De verklaring is simpel: in de rekenles krijgen deze vaardigheden minder aandacht.

Deze constateringen doet de onderwijsinspectie in haar jaarverslag, dat gisteren werd gepresenteerd. De inspectie maakt zich ook zorgen over het leesniveau. Een kwart van de leerlingen verlaat het basisonderwijs zonder goed te kunnen lezen. In het voortgezet onderwijs kunnen deze leerlingen daardoor niet zelfstandig leerboeken lezen.

De inspectie bepleit een ’nieuwe balans’ tussen de verworvenheden van nieuwe onderwijsmethoden enerzijds en traditionele vaardigheden anderzijds. Dat geldt voor het reken- én het taalonderwijs, want ook grammatica en spelling dreigen onderbelicht te raken.

Volgens de inspectie moet bovendien duidelijker worden vastgelegd wat een leerling aan het eind van de basisschool moet kennen en kunnen. Die leerdoelen zijn nu te vaag, vindt de inspectie. Staatssecretaris Dijksma (onderwijs) kondigde gisteren aan dat zij gaat onderzoeken hoe dat beter kan.

De inspectie kraakt ook harde noten over scholen in het speciaal basisonderwijs (voor moeilijk lerende kinderen). De helft van deze scholen presteert onder de maat. Leerlingen halen het niveau van groep 5 in het gewone basisonderwijs. Ook deze kinderen kunnen het niveau van groep 8 halen, maar leraren stellen hun leerlingen nauwelijks doelen.

In het speciaal onderwijs voor leerlingen met gedragsproblemen stelt slechts een kwart van de scholen vast hoe hun leerlingen zich zouden moeten ontwikkelen. Het overleg met ouders van deze leerlingen moet ook beter. Meer dan de helft van deze scholen is door de inspectie onder verscherpt toezicht geplaatst.