Oppositie Rusland krijgt geen kans / Vuile democraten, brult de agent

Misschien is dit Poetins idee van democratie: iedere potentiële demonstrant wordt neergeknuppeld en in een busje gekwakt door de Omon, de gevreesde Russische ME. Jong of bejaard, journalist of activist, Rus of Nederlander.

Het begint allemaal rustig, zaterdag, bij de poging tot demonstratie van de verzamelde oppositie in de stad Nizjnij Novgorod. De autoroiteiten hebben alles gedaan om de demonstratie van de oppositiebeweging Een Ander Rusland te laten mislukken. Het stadsbestuur heeft het vergunningsverzoek om te demonstreren afgewezen en een kinderpartijtje georganiseerd, toevallig op dezelfde dag en dezelfde plaats.

Die ochtend worden op het station de activisten uit andere steden opgepakt. Plaatselijke activisten zijn al preventief vastgehouden. Het restantje bejaarden uit Nizjnij Novgorod zelf en een handvol jongeren die de politie te slim af is, krijgt geen tijd om ook maar één leus te scanderen. Uit het niets verschijnen de Omon-busjes en onmiddellijk begint de charge tegen de bejaarden en journalisten.

Hoewel ik niet tussen de demonstranten sta, een fototoestel in mijn hand heb, en mij ter plaatse had laten accrediteren, word ik hardhandig naar een busje gesleept. Mijn fototoestel wordt afgepakt. Met een trap in mijn knieeën word ik het busje ingegooid, gevolgd door mijn fototoestel – dat werkt nog, wonderwel.

Gestaag vult het busje zich met andere journalisten en demonstranten, waaronder een Nederlandse collega met een geschaafd hoofd en gescheurde jas. De wat laconiekere Russische journalisten, die wel wat gewend zijn, proberen te telefoneren of een foto te maken, en worden nog maar een keer afgerost.

Als het busje vol zit, komt een man zonder uniform binnen, en roept de naam van een van de journalisten. Die mag prompt vertrekken. Hij blijkt van Itar-Tass, een persbureau dat zich weinig kritisch uitlaat over de regering-Poetin.

Zonder enig ander doel dan vernedering moet iedereen door een kordon ME’ers naar een andere bus rennen, met de handen in de nek. Wie niet hard genoeg rent, krijgt een klap. Een van de Omon-jongens roept: „Vuile democraten!”

Stomme verbazing op het politiebureau over de drie buitenlandse journalisten, twee uit Gollandia en een fotograaf voor de New York Times. Na een bezoek aan de baas, en de vraag: „Arresteren jullie dan geen journalisten in Nederland?”, staan we in een kwartier op straat. Demonstrant Sergej (17), die ik in de bus ontmoette, was al voor de derde keer opgepakt. Hij had minder geluk. „Het is triest, maar deze regering is bang voor haar eigen volk”, denkt hij.