VN: Burgerdoden door Nederlands vuur

De meeste doden onder Afghaanse burgers vielen in juni door toedoen van Nederlandse militairen. Eerder trok het ministerie van defensie een andere conclusie.

Het merendeel van de 60 tot 70 burgerslachtoffers van de slag om Chora is door Nederlands vuur om het leven gekomen.

Bekijk het VN-document

Dat concluderen de VN-missie in Afghanistan en de onafhankelijke Afghaanse mensenrechtencommissie. Zij hebben op verzoek van de Nederlandse regering de gebeurtenissen in Chora onderzocht. Het ministerie van defensie heeft hun conclusie niet vermeld in een brief aan de Tweede Kamer (pagina 17-23). In plaats daarvan heeft het ministerie uit een ander rapport geciteerd. Dat komt tot een tegenovergestelde conclusie, namelijk ’dat er vooral slachtoffers te betreuren zijn als gevolg van het optreden van de taliban’.

Nederlanders leverden in juni hevig slag met anti-westerse strijdgroepen, die de plaats Chora dreigden in te nemen. Vanwege een overmacht aan strijders besloot de Nederlandse commandant tot het bombarderen en met zwaar geschut beschieten van vijandelijke posities. Commandant der strijdkrachten Berlijn zei eerder dat hij ’niet kon uitsluiten’ dat daarbij burgerslachtoffers zijn gevallen, maar maakte geen melding van de conclusie van de VN-missie UNAMA en de Afghaanse mensenrechtencommissie AIHRC.

Volgens de twee commissies is het ’aannemelijk dat, ondanks de ernstige misdragingen door taliban tegenover de burgerbevolking, de meeste mensen zijn gedood door Isaf-vuur’. Isaf is de Navo-troepenmacht waarvan Nederland deel uitmaakt.

De commissies wijten het ’grote aantal’ burgerdoden en de ’talrijke’ gewonden aan het gebruik van jachtbommenwerpers en kanonnen voor de lange afstand. Hoewel de Nederlandse troepen zich niet schuldig hebben gemaakt aan ’ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht’, zetten de commissies wel vraagtekens bij de nauwkeurigheid van de gebruikte wapensystemen.

De commandant van Isaf, generaal McNeill, heeft daar ook moeite mee. De Nederlandse pantserhouwitsers hebben op Chora gevuurd zonder waarneming van het doel. Dat is volgens McNeill in strijd met het oorlogsrecht. Bij een beschieting moet er duidelijk onderscheid zijn tussen een militair doel en civiele objecten.