Wachten op opvolger van Bush

Op de klimaattop op het Indonesische Bali is zaterdag op de valreep een akkoord bereikt. Maar echt verder praten gebeurt pas na 20 januari 2009, als er een nieuwe Amerikaanse president is.

Op de internationale milieutop op Bali stemde de afgezant van president Bush alsnog in met de slotverklaring. Zo voorkwam zij dat de Verenigde Staten buitenspel kwamen te staan. Volgens de overeengekomen ’routekaart’ wordt er de komende twee jaar onderhandeld over een verdrag dat in 2009 in Kopenhagen moet worden ondertekend. Dit nieuwe verdrag zal in 2012 in werking treden, als het Kyoto-verdrag is verlopen.

De eerste gesprekken beginnen in april 2008. Maar in feite zullen de gesprekken pas echt beginnen op 20 januari 2009. Dan wordt de nieuwe Amerikaanse president beëdigd. Van Bush vallen tot die tijd geen wezenlijke concessies te verwachten. Alle moeilijke besluiten zijn voor zijn opvolger. Dat was tijdens de hele Bali-top de Amerikaanse opzet, gaven regeringsfunctionarissen toe in The Washington Post.

De regering-Bush wilde op Bali de handen vrij zien te houden. Zij slaagde erin de concrete reducties in de uitstoot van CO2 voor geïndustrialiseerde landen, een prioriteit van de Europese Unie, van tafel te krijgen. Washington wil ’flexibiliteit’. Landen moeten zelf hun doelen en middelen kiezen, die hun economie niet schaden.

Op het laatste moment verzetten de Verenigde Staten op Bali zich tegen de eis van de arme landen dat een nieuw verdrag niet alleen meet of zij hun steentje bijdragen aan de CO2-reductie, maar ook of rijke landen hen daar wel financieel en technologisch genoeg bij helpen.

Dat sluit aan bij een oude grief van de regering-Bush dat snelgroeiende economieën als die van China en India volgens het oude klimaatverdrag van Kyoto niets hoefden te doen, ook al nadert China de VS snel als de grootste vervuiler ter wereld. Amerika wil alleen iets doen, als China, India en Brazilië ook hun best doen, zegt Bush al jaren.

De Amerikaanse onderhandelaars op Bali zeiden tevreden te zijn dat dat beginsel nu vastgelegd was. Maar het Witte Huis in Washington gaf later een bezorgde verklaring uit waarin het stelde dat het idee van de ’gemeenschappelijke, maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden’ onvoldoende uit de verf kwam.

Het Witte Huis blijft erop hameren dat de klimaatverandering niet kan worden tegengegaan als alleen de rijke landen hun CO2-uitstoot terugdringen en de opkomende economieën zoals China en India niets doen. Bush vindt ook dat China als aanstormende economische grootmacht meer moet doen dan het straatarme Niger.

Of de volgende president wel met bindende reductieafspraken instemt, valt te bezien. Aan Democratische zijde zijn alle kandidaten daarvoor, bij de Republikeinse kandidaten maar twee van de voornaamste acht kandidaten.