Amsterdam tegen te witte scholen

Basisscholen moeten een afspiegeling zijn van de buurt waarin ze staan. Om dat te bereiken gaan Amsterdamse scholen ’gemengd aanmelden’ bevorderen.

Ouders die hun kind aanmelden samen met een kind van een andere etnische komaf, krijgen voorrang op basisscholen in Amsterdam. Dat is de kern van een plan dat vertegenwoordigers van de gemeente, de stadsdelen en bijna alle tweehonderd basisscholen gisteren ondertekenden.

Het plan is allereerst bedoeld voor 55 scholen in gemengde wijken. Die scholen zijn geen goede afspiegeling van de buurt waarin ze staan. Ze zijn te wit (dat geldt voor 42 scholen) of te zwart (13 scholen). Het aantal te zwarte scholen neemt trouwens af, het aantal te witte scholen groeit daarentegen.

Om ervoor te zorgen dat die witte scholen meer gemengd worden, worden witte ouders gestimuleerd samen met hun kind een zwart kind ’mee te nemen’. Doen zij dat, dan krijgen zij voorrang op witte ouders die alleen hun eigen kind aanmelden. Ook aanmeldingen van groepen (witte leerlingen op zwarte scholen en omgekeerd) krijgen voorrang.

Alle ouders krijgen voortaan bovendien een oproep van de gemeente zodra hun kind twee jaar is; daarna mogen zij hun kind aanmelden. Zo wordt voorkomen dat allochtone ouders voor een dichte deur komen bij de populairste scholen. Witte ouders melden hun kind vaak veel vroeger aan dan allochtonen; daardoor zitten scholen vaak vol tegen de tijd dat allochtone ouders een school kiezen.

Volgens wethouder onderwijs Hennah Buyne loopt Amsterdam met dit plan voorop in Nederland. Het zijn uiteindelijk de ouders die door de nieuwe voorrangsregels ’in beweging gebracht’ moeten worden, zegt zij. „We leggen niets op, we gaan uit van goede wil en het besef dat er iets moet gebeuren.”

De (doorgaans witte) scholen met een wachtlijst krijgen het eerst te maken met de gevolgen van het plan. Door de aanmelding van duo’s zullen de wachtlijsten op deze scholen langer worden. Ouders die er niet terecht kunnen met hun kind, moeten dus een andere keuze maken. De bedoeling is dat daardoor het hele patroon van schoolkeuze verandert.

De nieuwe regels zijn bedacht door een groep mensen rond het Amsterdamse cultureel centrum De Balie. Niemand wil het, maar de optelsom van individuele keuzes leidt toch tot meer segregatie, stelde die groep twee jaar geleden. Dit plan moet dat patroon doorbreken.