Scherp toezicht moet van prostitutie een eerlijk bedrijf maken

Misschien bestaan ze: vrouwen die geheel vrijwillig in de prostitutie werken, niet worden uitgebuit, en die zich daarnaast beschouwen als gewone werknemers, met een sofinummer op naam. Veel zullen het er waarschijnlijk niet zijn.

Toch zijn dit de vrouwen die samen de legale prostitutiebranche moeten gaan vormen, na de opheffing van het bordeelverbod.

Prostitutie moest in Nederland een nette bedrijfstak worden, was zeven jaar geleden de bedoeling bij de opheffing van het bordeelverbod. Burgemeester Cohen van Amsterdam (PvdA) bracht deze week de definitieve ontnuchtering: er is nog bar weinig van terechtgekomen. Hij zag op de Wallen, de grootste rosse buurt van Nederland, de malafide seksbazen eerder machtiger worden. Cohen trekt de gerechtvaardigde conclusie dat de opheffing van het bordeelverbod is mislukt. Eerder kwam minister Hirsch Ballin van justitie (CDA) tot die vaststelling.

Achteraf is het de vraag hoe de verwachtingen zo hooggespannen konden zijn. Het doel van het legaliseren van prostitutie was uitdrukkelijk om de branche veiliger te maken voor de vrouwen. Een dringende missie: volgens onderzoek is zeker 60 procent van de prostituees feitelijk een seksslavin, geronseld via bijvoorbeeld mensenhandel. Veel ’meisjes' – een woord dat ten onrechte iets gezelligs uitstraalt – zijn niet eens meerderjarig.

Misstanden in de prostitutie zijn geen incident, maar verweven met het hele systeem. Cohen zei deze week dat de prostitutie op de Wallen in handen is van slechts drie, louche seksbazen. Prostitutie speelt zich af in een schimmige onderwereld waar omzet mede afhankelijk is van mensenhandel en illegaliteit.

Het was een denkfout om ervan uit te gaan dat de legalisering vanzelf deze problemen zou oplossen. De seksbazen hebben er geen belang bij. Het huidige systeem levert hen veel grotere winsten op. De vrouwen zijn er wel bij gebaat. Maar als ze al vrijwillig in het vak zitten, doen ze dat voor het snelle (zwart)geld. Slechts een enkeling meldde zich voor een vergunning.

De opheffing van het bordeelverbod kan nog steeds het doel waarmaken. Maar alleen als er meer toezicht komt op de branche, en elke foute exploitant zijn deuren direct moet sluiten. Dat betekent veel meer controles, ook op de illegale seksbedrijven die uit de grond schieten. Misschien past in dat beleid ook de nuchtere voorspelling dat er weinig 'eerlijke' bordelen over kunnen blijven. Eenvoudigweg omdat met alle prostituees ’uit roeping' op zijn best een paar bordelen gevuld kunnen worden.