Als sociale partners de trein nemen, moet de overheid mee

De werkgevers willen met de bonden afspraken maken over het terugdringen van autogebruik en fileleed. Dat is nog eens wat anders dan roepen om meer asfalt.

In hun nota over het arbeidsvoorwaardenbeleid voor het komend jaar kondigden de ondernemersorganisaties aan werk te willen maken van mobiliteit. Het autoverkeer in Nederland raakt zo verstrikt dat ondernemingen er schade door oplopen. Medewerkers komen te laat op hun werk door de files, of menen eerder te moeten vertrekken om de files voor te zijn.

Thuiswerken kan in sommige gevallen een oplossing zijn, maar is geen panacee. In veel gevallen leent het werk er zich niet voor; een ober kan moeilijk thuis de biefstuk serveren. Maar ook als het werk zelf op afstand gedaan kan worden, kan het directe contact met collega's van grote waarde blijken, voor het plezier in het werk en voor de productiviteit. Thuiswerken zal daarom nooit meer zijn dan een deel van de oplossing.

De werkgevers willen ook naar andere maatregelen kijken. Zoals aanpassingen van de onkostenvergoeding voor woon-werkverkeer. Reizen met openbaar vervoer zou dan een hogere vergoeding opleveren dan met de auto naar kantoor.

De lease-auto wordt per 1 januari al zwaarder belast, en daardoor minder aantrekkelijk voor werknemers. Maar de werkgevers willen zelf ook het uitdelen van lease-auto's gaan beperken.

Sommige ondernemers sluiten zelfs niet uit dat ze weer woningen gaan bouwen voor hun werknemers, in de hoop dat ze op de krappe arbeidsmarkt aantrekkelijk worden voor de werknemer.

Dat de werkgevers in de collectieve arbeidsovereenkomsten maatregelen willen hebben tegen de immobiliteit, is prachtig. De vakbonden moeten bereid zijn hierover creatief mee te praten, zonder te vervallen in de reflex dat alle verworven rechten behouden moeten worden. De files zijn immers niet alleen een schadepost voor de economie maar ook een ergernis voor de automobilisten die erin staan.

Dat de werkgevers dit onderwerp op de cao-tafel leggen, laat zien hoeveel last ondernemingen hebben van een dichtslibbend Nederland. Maar het toont ook dat de ondernemers weinig heil verwachten van de overheid. Dat moet die overheid zich aantrekken. Het is prachtig als sociale partners in cao's afspreken vaker de trein te nemen. Maar het is nog mooier als de overheid gebruik maakt van dit tij, en erop meevaart, in haar eigen arbeidsvoorwaarden en in haar beleid op het gebied van ruimtelijke ordening, vervoer en belastingen.