Internet / Iedereen zijn eigen strafblad op Wikipedia

Internet is een soort collectief geheugen. Wie goed zoekt, vindt vanzelf vergeten feitjes weer terug. Dat is erg handig, maar ook irritant als je liever wil dat sommige dingen vergeten zouden worden. Informatie op internet heeft de neiging te blijven plakken. Als gegevens er eenmaal op staan, dan gaan ze niet zomaar weer weg.

Misschien heb je wel eens wat geroepen op een discussie-mailinglist. Als de archieven van dat forum online blijven staan, dan kan iedereen die jouw naam intikt, zomaar over je te weten komen wat je toen vond of waar je toen mee bezig was.

Zoekmachines als Google maken dat verdorie ook veel te gemakkelijk. Iedereen kan maar vanalles over je vinden. Als je vermeld wordt in notulen van een vergadering die online gezet zijn, dan weet iedereen waar je werkt. Overijverige ooms laten onder het mom van hun genealogie-hobby de hele wereld weten waar je vandaan komt, wie je broers en zussen zijn en wat het beroep is van je ouders. Als je leraar dat een goed idee vindt, staan ineens je cijfers van een heel schooljaar op het net. Niet Google is een gevaar voor je privacy, maar de mensen om je heen die maar van alles op internet zetten. Zelfs al ben je niet gesteld op openheid rond jouw persoon, dan nog dwingt je omgeving je er wel toe. En doordat Google ook nog eens webpagina’s bewaart, kan de zoekmachine nog jaren nadien vertellen wie je bent en wat je zoal gedaan hebben in je leven.

Wikipedia, de succesvolle online encyclopedie, is ook zoiets moois. Sinds een paar mensen in 2001 met die online encyclopedie begonnen, is niemand meer de baas over zijn eigen PR. Bedrijven kunnen nog zo’n groot budget uittrekken voor reclamecampagnes, het collectieve geheugen Wikipedia zal er altijd aan blijven herinneren wat voor misstappen je hebt gedaan. Het doet op die manier dienst als openbaar strafblad. Wat je doet of zegt blijft bewaard, ook als je liever had dat niet iedereen daaraan herinnerd zou worden.

Eén van de leden van het Koninklijk Huis wilde duidelijk ook liever iets wegmoffelen. De engelstalige wiki over Mabel Wisse Smit, echtgenote van prins Johan Friso, werd vanuit paleis Huis ten Bosch aangepast om haar rol in een akkefietje met premier Balkende er wat beter uit te laten zien. Het enige dat men bereikt heeft is echter dat er weer een nieuw relletje is ontstaan rond Mabel.

De onthulling werd afgelopen week naar buiten gebracht door het NRC, waar men erachter kwam dankzij de ‘Wikiscanner’. Dat is een website waarop te zien is welke wijzigingen bedrijven en instellingen doorgevoerd hebben op Wikipedia. Iedereen kan teksten veranderen op Wikipedia, maar daarbij wordt wel opgeslagen vanaf welke computer dat gebeurt. Dankzij de Wikiscanner is nu te zien waar die computer staat. Het zal waarschijnlijk vaker gaan gebeuren dat dit soort bedrog wordt ontdekt. Wikiscanner kijkt nu alleen naar de Engelse, Duitse en Japanse wiki's, maar er komt misschien ook een Nederlandse versie.

De ophef bevestigt veel mensen in hun overtuiging dat Wikipedia maar een onbetrouwbare boel is. Maar dat is een vergissing. Het feit dat naar buiten komt dat het koningshuis aan zijn eigen Wikipedia-lemma’s heeft zitten sleutelen (Mabel zelf? De koningin? De butler?), laat juist zien dat de transparantie en kwaliteit van Wikipedia verbeteren. Mensen die Wikipedia slechter willen maken komen daar nog minder makkelijk mee weg dan voorheen.

Toch is het allemaal niet zo erg. Wat Mabel in feite gedaan heeft, is haar bijdrage leveren aan de voortdurende discussie over wat er op Wikipedia moet staan. De veranderingen in het lemma over haar werden door andere gebruikers binnen een uur teruggedraaid, op basis van argumenten. En zo hoort het. Een goede encyclopedie is een discussie, een proces, en geen momentopname of strafblad gehouwen in steen.