Griepprik helpt niet bij ouderen

De griepprik helpt bij ouderen lang niet zo goed als wordt beweerd. De sterfte onder 70-plussers lijkt er niet door te dalen.

Amerikaanse artsen openen vandaag in het vakblad The Lancet Infectious Diseases de aanval op de griepprik. Volgens hen is de werkzaamheid van dit vaccin alleen aangetoond bij jongvolwassenen.

Bij ouderen boven de 65 jaar is nauwelijks onderzoek gedaan naar het nut van de prik, terwijl er alle reden is om te denken dat het vaccin bij hen minder goed werkt: hun afweer reageert minder adequaat.

Het weinige onderzoek dat bij ouderen naar de prik is gedaan, is bovendien vertekend, menen de Amerikanen. Alleen relatief gezonde ouderen komen de prik halen – kwetsbare individuen blijven thuis.

Nogal wiedes dat de sterfte onder ingeënte ouderen dan twee keer zo laag ligt als onder niet-gevaccineerden, zoals diverse onderzoekers hebben gemeld. Maar met het vaccin heeft dat hoegenaamd niets te maken, stellen de Amerikanen.

De onderzoekers achten een halvering van de sterfte sowieso uitgesloten. Hooguit 5 procent van de sterfte in de winter is namelijk aan griep te wijten, dus de griepprik kan de wintersterfte nooit met 50 procent verminderen.

In de praktijk blijkt ook helemaal niet dat er minder mensen doodgaan, menen de onderzoekers. Ze laten zien dat het percentage ingeënte ouderen in de Verenigde Staten sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw is gestegen van 15 naar 65. Tegelijkertijd is de sterfte aan griep niet afgenomen. In Italië is iets vergelijkbaars geconstateerd.

De onderzoekers willen de vaccinatie bij ouderen niet direct afschaffen. Wel pleiten ze ervoor om goed uit te zoeken hoe effectief de griepprik bij deze groep nou werkelijk is. Daarvoor is een onderzoek nodig waarbij sommige ouderen een griepprik krijgen en andere een nepprik. Dat ligt ethisch gevoelig, realiseren de Amerikanen zich, maar uiteindelijk is het de enige manier om verder te komen.

Overigens wordt de griepprik niet alleen gegeven om de sterfte te verminderen, maar ook om de verschijnselen van de griep te verzachten. In Nederland hebben grofweg vier miljoen mensen – onder wie 65-plussers, maar ook allerlei andere patiënten – recht op de prik. Drie miljoen krijgen hem daadwerkelijk toegediend.