Libische verdachte komt voorlopig op vrije voeten

Er komt een nieuw onderzoek naar de brand in het cellencomplex op Schiphol-Oost. De Libiër Al-J., in juni veroordeeld, komt vrij.

De oorsprong, oorzaak en toedracht van de Schipholbrand mogen opnieuw worden onderzocht. Het gerechtshof in Amsterdam ging gisteren akkoord met dat verzoek van de advocaat van Ahmed Issa Al-J. (25).

De rechtbank in Den Haag veroordeelde de Libiër eerder dit jaar tot drie jaar gevangenisstraf wegens opzettelijke brandstichting. Daardoor stierven elf mensen in het detentiecentrum bij de luchthaven.

Het gerechtshof gelastte gisteren de onmiddellijke vrijlating van de Libiër. Het hof schorst de detentie vanwege ’persoonlijke omstandigheden’. Al.-J. komt vrij onder strikte voorwaarden: hij mag Nederland niet verlaten en moet straks ter zitting verschijnen bij de behandeling van het hoger beroep. Wanneer dat is, is nog onduidelijk.

Het Openbaar Ministerie is het niet eens met de – tijdelijke – vrijlating van de Libiër, maar gaat wel akkoord met het nieuwe onderzoek. „Dat is het goed recht van de verdediging”, zegt een woordvoerder. „Maar we vinden wel dat alle voorgaande uitgevoerde onderzoeken deugdelijk zijn.” Die onderzoeken werden verricht door de technische recherche, het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), de Onderzoeksraad voor Veiligheid en ingenieursbureau DGMR. Waar de recherche nog sprak over twee brandhaarden (hetgeen opzet zou kunnen betekenen), troffen het NFI en de Onderzoeksraad slechts één bron aan.

De onderzoekers van DGMR voerden tientallen brandproeven uit, maar konden na afloop niet aantonen of de brand expres is aangestoken of ontstaan door een ongeluk.

De Libiër houdt vol dat hij, liggend op zijn bed, een smeulende sigaret weggooide en in slaap viel. Hij zou wakker zijn geworden van brand aan het voeteneinde van zijn bed, maar kon de brand niet meer blussen. Twee bewaarders openden de celdeur om hem te bevrijden, maar lieten deze tegen de regels in openstaan. Daardoor kon het vuur overslaan naar de hele cellenvleugel.

De rechter veroordeelde de Libiër wegens het roekeloos wegschieten van de sigaret. Al.J. had de mogelijke consequenties van zijn actie moeten inzien. Van kwaadwillendheid was volgens de rechtbank echter geen sprake. Het gerechtshof neemt op 22 november een definitieve beslissing over het nader onderzoek.