Herfkens gaat niet vrij- uit, maar ook ministerie van BZ valt te laken

Het Salomonsoordeel in wat ten onrechte de affaire-Herfkens is gaan heten, zou zijn dat alle betrokken partijen een derde van de schuld op zich nemen.

Uit de gegevens die nu bekend zijn, blijkt immers dat niet alleen Herfkens, maar ook het ministerie van buitenlandse zaken en de Verenigde Naties in gebreke zijn gebleven. Minister Verhagen erkent in een brief aan de Tweede Kamer weliswaar dat zijn ministerie fout zat, maar hij zet niettemin Herfkens neer als de kwaaie pier. Dat is niet sjiek en niet fair. Het boetekleed misstaat noch de vrouw, noch de man in deze onverkwikkelijke zaak.

Het kan best zijn dat de minister het formeel-jurdische gelijk aan zijn kant heeft, maar dat volstaat hier niet. De naam van Herfkens is door de kwestie zwaar beschadigd. Dat mag ze zich voor een deel zelf aanrekenen, maar niet helemaal. Natuurlijk had zij zich op de hoogte behoren te stellen van de VN-huisregels, die niet toestaan dat medewerkers vergoedingen van hun land van herkomst ontvangen. Ook al gold het excuus dat ze meteen en in hectische omstandigheden in New York aan de slag moest en ook al handelde ze te goeder trouw, zoals de VN na intern onderzoek aanneemt, dan doen die omstandigheden daar niets aan af. Ze had zich er van moeten vergewissen wat ze wel en niet kon, zeker in haar functie als bestrijder van armoede in de wereld.

Wat voor Herfkens geldt, geldt ook voor het ministerie. BZ is geen vreemde in het Jeruzalem van de diplomatieke wereld en had de VN-huisregels, die al sinds 2001 gelden, moeten kennen. De zaak heeft duidelijk gemaakt dat ambtenaren niet hebben opgelet. Herfkens was dan ook niet de enige die ten onrechte een vergoeding kreeg. Voor zover de erkenning van die nalatigheid uit de brief blijkt, is het in de conclusie waarin Verhagen zinspeelt op een schikking met Herfkens.

De minister zou dus genoegen willen nemen met een gedeeltelijke terugbetaling van de 280.000 dollar. Hij zou daarmee de Tweede Kamer trotseren, die er twee maanden terug op heeft aangedrongen dat de minister het gehele bedrag zou terugvorderen van de vrouw, die het volgens nogal wat parlementsleden aan moreel besef ontbrak. Dat harde oordeel, waarin ook PvdA-leider en vicepremier Bos makkelijk meeging, was naar nu blijkt voorbarig. Andermaal wordt aangetoond hoe spijtig het is dat de Tweede Kamer heeft gebroken met de ongeschreven regel terughoudend te zijn in zaken die onder de rechter of in onderzoek zijn. Dat zou in versterkte mate moeten gelden als de reputatie van een persoon in het geding is.