Jérôme Kerviel: ’Che Guevara de la finance’

De miljardenfraude bij de Franse bank Société Générale begint zich steeds meer tegen de bank zelf te keren. De verdachte Jérôme Kerviel ziet zichzelf als zondebok.

De Franse president Nicolas Sarkozy heeft gezegd dat de top van Société Générale ’consequenties’ moet trekken uit het debacle dat de bank met een verlies van 4,9 miljard euro heeft opgezadeld. „Wie zoveel betaalt krijgt kan de verantwoordelijkheid voor een dergelijk probleem niet ontlopen”, zei Sarkozy. De Franse minister van Economische Zaken Christine Lagarde sprak van een ’diepe crisis’, waarin het bestuur moet beslissen of de top moet worden vervangen.

Topman Daniel Bouton heeft direct na het bekend worden van het enorme verlies zijn ontslag aangeboden bij de raad van bestuur, maar dat werd geweigerd. Hij herhaalde gisteren dat zijn ontslag ’nog steeds op tafel ligt en de raad van bestuur dat kan aanvaarden wanneer zij dat wil.’

Sarkozy en de betrokken ministers verleggen hun aandacht nu naar Bouton, vice-voorzitter bij de bank Phillippe Citerne en de president van de Franse centrale bank Christian Noyer. Volgens verschillende bronnen is de Franse president woest dat hij niet eerder over de zaak werd geïnformeerd. Zowel Bouton als Noyer zijn bekende figuren in de Franse politiek. Bouton werkte voor zijn baan bij Société Générale 18 jaar voor de overheid en was staatssecretaris voor begrotingszaken.

Tegelijkertijd laat de regering weten niet te zullen toestaan dat Société Générale als gevolg van de crisis dreigt te worden overgenomen. „De regering zal niet toestaan dat Société Générale het doelwit wordt van vijandige overvallen door andere banken”, zei de Franse premier François Fillon. Hij liet verder weten attent te zijn op elk risico van destabilisatie van de bank. Een juridisch onderzoek moet duidelijk maken hoe een volgende crisis kan worden voorkomen, zei Fillon.

De overnamegeruchten houden de aandelenkoers van Société Générale voorlopig overeind. Tot de overnamekandidaten behoren de Britse banken HSBC en Barclays, zo meldt de New York Times. Waarschijnlijker is het dat de Franse regering, als er al een overname zou plaatsvinden, voorrang geeft aan de Franse banken BNP Paribas of Crédit Agricole. Een dergelijke fusie werd eerder nog tegengehouden omdat het nieuwe concern teveel macht zou krijgen in Frankrijk.

De openbaar aanklager in Parijs is inmiddels in beroep gegaan tegen de vrijlating van de verdachte Jérôme Kerviel. Kerviel zei in politieverhoren dat hij als zondebok wordt gebruikt door Société Générale, en dat de bank zijn riskante deals ’getolereerd’ zouden hebben zolang hij geld verdiende. Het zou niet ongebruikelijk zijn dat handelaren bij de bank hun limieten overschrijden. Ook stelt hij dat zijn handelsstrategie in 2007 met 1 miljard euro winst erg succesvol was, en dat de bank hem een bonus van 300.000 euro zou hebben toegezegd.

De uitspraken van Kerviel staan in schril contrast met die van topman Bouton, die Kerviel eerder een ’terrorist’ in het midden van zijn bank noemde. Elisabeth Meyer, één van de advocaten van Kerviel, spreekt van ’een lynchpartij’. „Hij is voor de leeuwen gegooid voordat hij een kans kreeg zich te verdedigen.” Het laten vervallen van de aanklacht voor fraude maandag door een Franse rechtbank is ’een overwinning’, aldus Meyer.

Société Générale heeft inmiddels ook gereageerd op de rechtszaak die tientallen aandeelhouders maandag aanspanden tegen de bank. De aandeelhouders verdenken Robert Day, lid van de raad van commissarissen, ervan dat hij handelde met voorkennis. Day en twee aan hem gelieerde stichtingen verkochten rond 9 januari voor in totaal 140 miljoen euro aan aandelen. De bank verklaart dat er ’geen inside informatie is gebruikt’ bij de transactie. Geen enkel lid van de raad van commissarissen wist van de handelsverliezen op het moment van verkoop, aldus Société Générale in een verklaring.