Verantwoording nekt Duyvendak

Het actieverleden van Wijnand Duyvendak heeft hem steeds achtervolgd. De GroenLinks-politicus kon er niet los van komen. Daarom leverde hij gisteren zijn Kamerzetel in.

GroenLinks-Kamerlid Wijnand Duyvendak was in 1985 verantwoordelijk voor het publiceren van namen en adressen van ambtenaren die zich bezighielden met kernenergie. Dat heeft geleid tot bedreigingen en zelfs brandstichting.

Dat laatste hoorde Duyvendak dinsdagavond voor het eerst. Hij bood direct de betreffende ambtenaar zijn excuses aan. Hij vindt de bedreigingen ’afschuwelijk’ en keurt het ten stelligste af. Maar tegelijkertijd benadrukte Duyvendak dat hij al eind jaren tachtig ’afscheid en afstand’ heeft genomen van dit soort actiemethodes.

„Ik wil en moet hier verantwoording voor afleggen, maar het is wel lang geleden”, zei hij overdag op de radio. De combinatie van nadrukkelijk afstand nemen van zijn daden en tegelijkertijd verantwoording willen afleggen voor de acties die hij in de jaren tachtig heeft genomen, heeft hem uiteindelijk genekt.

Dat gebeurde voor de zoveelste keer toen Duyvendak vorige week zelf opbiechtte betrokken te zijn geweest bij een inbraak in het ministerie van economische zaken. Deze mededeling was bedoeld als lokkertje voor de publicatie van zijn boek ’Klimaatactivist in de politiek’ volgende week.

Het duurde een etmaal voordat het Kamerlid afstand nam van de inbraak die hij aanvankelijk ’een succes’ noemde. Spijt had hij vooral over de manier waarop het nieuws naar buiten kwam. Hij verweet zichzelf dat hij de passage over zijn trots voor de actie zonder duiding de wereld in had geholpen.

In 2003 raakte Duyvendak in opspraak toen er een ongeautoriseerde biografie over hem verscheen, geschreven door Peter Siebelt. In dat boek staat dat het GroenLinksKamerlid via Bluf!, het weekblad van actievoerend Nederland, opzette tot sabotage en geweld. Zo schreef het blad in 1985 een beloning uit voor het vermoorden van de paus.

Duyvendak zei hierover vijf jaar geleden in Trouw dat hij het ’daar toen al helemaal niet mee eens was’, om er vervolgens aan toe te voegen dat hij ’nu veel scherper ziet hoe belangrijk het is om geweldloos te zijn’. De politicus probeerde in het interview vervolgens zijn daden te duiden. „Als je in zo’n sfeer van geweld en confrontatie zit, kan er een tunnelvisie ontstaan die levensgevaarlijk is.”

Eerder, in 1996, verschenen er publicaties over Duyvendak waarin hij werd beschuldigd van vroegere betrokkenheid bij de actievoerders van RaRa. Dat heeft de politicus altijd ontkend. Hij was verontwaardigd dat er steeds weer nieuwe geruchten over hem de ronde bleven doen. „Voor mezelf lag de grens altijd heel scherp: ik heb nooit willen meedoen aan gewelddadige acties”, herhaalde hij gisteren maar weer eens.

De toevoeging in het interview uit 2003 dat hij ’heel trots is op veel van die buitenparlementaire activiteiten’, nam hij gisteren terug. „Illegale acties zijn uitermate verwerpelijk. Dat leidt tot wildwestpraktijken. Ik koos begin jaren negentig bewust voor de parlementaire weg”, aldus Duyvendak. Hij begreep gisteren eigenlijk nog steeds niet dat mensen niet inzien dat hij is veranderd.

„De Duyvendak uit de jaren tachtig is absoluut een andere Duyvendak dan die hier nu zit”, zei hij. „Ik dacht vorige week nog dat ik iedereen binnen twee, drie weken kon overtuigen dat ik nu iemand anders ben.” Dat bleek een illusie.