Drie keer sorry voor het Aboriginal-leed

De Australische regering biedt vandaag excuses aan voor het leed dat Aboriginals is aangedaan. Kinderen werden bij hun ouders weggehaald om ze beschaving bij te brengen.

De Australische regering weigerde jarenlang excuses aan te bieden voor het weghalen van tienduizenden Aboriginalkinderen bij hun ouders. De nieuwe premier Kevin Rudd (Labor) schrijft geschiedenis door in het parlement officieel sorry te zeggen. Drie keer zelfs.

De premier zou de historische excuses vanochtend als volgt formuleren: „Voor de pijn, het lijden en het kwetsen van de gestolen generaties, hun nageslacht, achtergebleven families en gemeenschappen, zeggen wij sorry. Tegen moeders en vaders, broers en zussen, voor het uiteenscheuren van families en gemeenschappen, zeggen wij sorry. En voor de onwaardige behandeling en vernedering van een trots volk met een trotse cultuur, zeggen wij sorry.”

De officiële excuses in het Australische parlement hebben een golf van opwinding veroorzaakt. Duizenden Aboriginals reisden naar hoofdstad Canberra om het historische feit bij te wonen. Vanwege de grote belangstelling was op het grasveld voor het parlement een groot tv-scherm opgesteld. Ook in het centrum van Sydney stond een scherm, net als in de Aboriginalwijk Redfern.

Premier Kevin Rudd heeft lang nagedacht over de precieze bewoordingen van de excuses, die in een motie zijn neergelegd. Rudd overlegde met diverse Aboriginalvertegenwoordigers. De Liberale partij, vorig jaar verslagen bij de verkiezingen, worstelde in de oppositie met het sorry. De liberalen hebben onder leiding van ex-premier John Howard bijna twaalf jaar lang geweigerd om excuses aan de Stolen Generation aan te bieden. De nieuwe oppositieleider Brendan Nelson steunt nu wel de excuses, hoewel sommige liberalen in zijn fractie het woord ’gestolen’ niet wilden gebruiken. Dat moest volgens hen vervangen worden door ’onvrijwillig verwijderde kinderen’.

Premier Rudd weigerde dat resoluut. „Dit excuus is niet bedoeld voor politici, noch van de regering, noch van de oppositie”, stelde hij. Veel Aboriginalorganisaties reageerden positief. „Ik denk dat het verwerkingsproces vanaf vandaag echt kan beginnen”, zei Debra Hocking, ex-voorzitter van de Stolen Generation Alliance. „Het getuigt van politieke moed. Te lang is dit deel van onze geschiedenis niet erkend. Dit excuus geeft Australië trots en legt het fundament om samen verder te gaan.”

Heel wat terughoudender reageerde de ’ambassadrice’ van het Aboriginal Tentenkamp op het grasveld voor het voormalige parlementsgebouw in Canberra. Dat kamp staat er al sinds 1972 als protest tegen de behandeling van Aboriginals. „We zijn hier al 36 jaar en we wachten op de erkenning van onze soevereiniteit van dit land, van kust tot kust”, zegt Isabel Coe. „We houden niet zo van dit sorry-gedoe. Voor sommigen is het een emotionele dag, maar niet voor ons op de ambassade. Sorry is maar één woord, een leeg woord. Het woord stopt niet al het pijn en lijden dat ons is aangedaan.”