Siertomaat in plaats van cameratoezicht

In Nederland wordt ’guerrilla gardening’ populair, een wilde manier van tuinieren die overwaaide uit de VS. Twee kijkjes bij de tuiniers: in Londen, waar het stiekem gebeurt, en in Rotterdam, waar de politiek er wel raad mee weet.

Het is nog even wennen, guerrilla gardening in de Hollandse klei. Ivo Rodermans staat in een tuincentrum en vraagt zich ineens af welke planten allemaal wel en niet wintervast zijn. Een medewerker is nergens te bekennen. Dan maar zijn moeder gebeld. „Die kent zelfs al die Latijnse namen van al die planten uit haar hoofd. Ongelofelijk.”

Uiteindelijk rijdt hij in zijn blauwe Toyotaatje, volgeladen met tuinaarde, siertomaten en hortensia’s, terug naar de Saftlevenstraat in Rotterdam. Rodermans woont er en nam het initiatief om de boel eens flink op te fleuren.

Geen overbodige luxe, want de Saftlevenstraat staat niet bekend als de goudkust van Rotterdam. Het stinkt er een beetje. Troosteloze sociale woningbouw uit de jaren tachtig is het decor voor een groepje blowende tieners, dat het permanente cameratoezicht trotseert. Er lopen drugsverslaafden in en uit bij Topscore, het werkgelegenheidsproject van de Rotterdamse ’junkiemoeder’ Nora Storm.

Storm ziet het wel zitten, guerrilla gardening. „Het klinkt lekker strijdbaar. Daar kunnen we wat mee. Stukken minder suf dan dat opzoomeren.” Dat laatste is de officiële Rotterdamse term voor het verbeteren van de directe leefomgeving.

En dus heeft Storm ’haar jongens’ gemobiliseerd om mee te helpen met de guerrilla-actie. Vooral Omar blijkt een natuurtalent. Driftig spittend baant hij zich een weg door de straat. In de cirkels grond rond de bomen verdwijnen de vuilniszakken en verschijnen bloemen en planten. Stoeptegels worden gelicht, mini-geveltuintjes bloeien op. „Ik ben een carrière misgelopen”, vindt een zichtbaar ingenomen Omar.

GroenLinks-raadslid Arno Bonte staat er tevreden bij. Zijn partij heeft zich in Nederland sinds een paar maanden ontfermd over de coördinatie van guerrilla gardening-acties. „Dit is de dertigste actie in Nederland en de tweede in Rotterdam.” Groen is onder andere goed voor de sociale veiligheid, vertelt hij. „Wij zijn niet zo’n fan van dat cameratoezicht hier, dus hiermee bieden we een soort alternatief.” Je hoeft overigens geen lid van GroenLinks te zijn om een actie op te zetten. „Maar wij faciliteren het en betalen de plantjes.”

Maar niet onbeperkt, blijkt. Omars gezicht betrekt. De planten zijn halverwege de straat al op. „Hee! Dat kan toch niet?”, roept hij. „Wij zijn de enigen uit de straat die meehelpen en dan krijgen wij zelf niks voor de deur?” Rodermans verontschuldigt zich: „Ik had maar 220 euro.” IJlings worden er wat planten verhuisd naar de andere kant van de straat en iedereen is weer tevreden. Net op tijd, weet Storm. Het humeur van haar jongens kan zo omslaan.

Tijd dus dat de overheid bijspringt in de kosten, vindt Bonte. Pardon? Een gesubsidieerde guerrilla, onder de hoede van Vadertje Staat? „Nou, zo illegaal is het sowieso allemaal niet”, verweert hij zich. Nee, Nederlandse guerrilla gardeners werken niet onder schuilnaam. En voor de gemeente is het bovendien een uitkomst: „Een paar plantjes betalen voor enthousiaste buurtbewoners is veel effectiever dan een heel bureaucratisch traject in werking zetten om een groenvoorziening te creëren, waar niemand zich vervolgens echt bij betrokken voelt.”